انجمن حسابداری ایران مدیر مسئول و سردبیر: دکتر علی ثقفی مدیریت مجله و دبیرکل انجمن: ناصر پرتوی همکار اجرایی: مریم اصغرزاده بدر تحقیقات حسابداری و حسابرسی 2251-8428 17 68 2025 12 22 A Comparative Study of the Role of Behavioral-Attitudinal Variables on the QJDM among Independent and Forensic Auditors مطالعه تطبیقی نقش متغیرهای رفتاری-نگرشی بر کیفیت قضاوت و تصمیم‌گیری در حسابرسان مستقل و کارشناسان رسمی دادگستری 43 66 241596 10.22034/iaar.2025.241596 FA هانی شیراوژن دانشجوی دکتری حسابداری، دانشکده اداری و علوم اقتصادی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران 0000-0002-9965-050X حسین فخاری استاد حسابداری، دانشکده اداری و علوم اقتصادی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران 0000-0003-4192-6582 Journal Article 2024 05 13 <span style="mso-bidi-font-family: 'Times New Roman';">The quality of judgment and decision-making (QJDM), and professional skepticism (PS) is a controversial issue in the field of auditing, which is influenced by various behavioral-attitudinal factors. Among these factors, Ego depletion (ED) and Over-confidence are some of the factors that have different effects on the QJDM due to individual differences. Therefore, this study aims to examine the moderating role of behavioral-attitudinal variables in the effect of PS on the QJDM among independent auditors and forensic auditors in a comparative method. For this purpose, a non-probabilistic sampling method was used in this research, along with the distribution of a standard questionnaire and direct visits to 300 CPA and </span><span lang="EN" style="mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN;">official judicial expert</span><span style="mso-bidi-font-family: 'Times New Roman';">s in Iran. The data was then analyzed using structural equation modeling. The study revealed that the effect of PS on the QJDM is greater among independent auditors compared to forensic auditors. Additionally, ED had a negative moderating effect in both groups of participants, but OC demonstrated different moderating effects in the two groups. Based on these findings, incorporating PS as part of professional behavior and the regulations of auditors can improve the performance of forensic and independent auditors and ultimately lead to better understanding of the challenges faced by these two groups of professionals.</span> <span lang="FA" style="font-size: 10.5pt; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'B Nazanin'; mso-hansi-font-family: 'B Nazanin'; color: black; mso-themecolor: text1; mso-ansi-language: IT; mso-fareast-language: X-NONE;">کیفیت قضاوت و تصمیم</span><span style="mso-bookmark: _Hlk154342990;"><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size: 10.5pt; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'B Nazanin'; mso-hansi-font-family: 'B Nazanin'; color: black; mso-themecolor: text1; mso-ansi-language: IT; mso-fareast-language: X-NONE;">‎</span></span><span style="mso-bookmark: _Hlk154342990;"><span lang="FA" style="font-size: 10.5pt; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'B Nazanin'; mso-hansi-font-family: 'B Nazanin'; color: black; mso-themecolor: text1; mso-ansi-language: IT; mso-fareast-language: X-NONE;"> و تردید حرفه‌ای، به عنوان یکی از مباحث بحث برانگیز در حرفه حسابرسی است که تحت تاثیر عوامل مختلف رفتاری-نگرشی قرار دارد. از بین این عوامل، رفتار تقلیل مَنیت و نگرش بیش‌اعتمادی از جمله عواملی هستند که بر کیفیت قضاوت و تصمیم‌ با توجه به تفاوت‌های فردی اثرات متفاوتی می‌گذارند. از این رو، پژوهش حاضر درصدد است تا به بررسی نقش تعدیل‌گر متغیرهای رفتاری-نگرشی در اثر تردید حرفه‌ای بر کیفیت قضاوت و تصمیم‌گیری در حسابرسان مستقل و کارشناسان رسمی دادگستری به طور مقایسه‌ای بپردازد. برای این منظور، در این پژوهش از روش نمونه‌گیری غیراحتمالی نمونه‌های در دسترس و توزیع پرسشنامه استاندارد و مراجعه مستقیم به 300 نفر از حسابداران رسمی و کارشناسان رسمی دادگستری ایران استفاده شده است و سپس داده‌ها با استفاده از روش معادلات ساختاری مورد تجزیه و تحلیل نهایی قرار گرفته است. پژوهش حاضر نشان داد که اثر تردید حرفه‌ای بر کیفیت قضاوت و تصمیم‌گیری در حسابرسان مستقل نسبت به کارشناسان رسمی دادگستری بیشتر می‌باشد. همچنین تقلیل مَنیت (خود) به عنوان متغیر تعدیل‌گر در هر دو گروه از آزمودنی‌ها اثر منفی داشته ولیکن بیش‌اعتمادی در نقش تعدیل‌گری اثر متفاوتی را در دو گروه از آزمودنی‌ها نشان داده است. </span></span><span lang="FA" style="font-size: 10.5pt; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'B Nazanin'; mso-hansi-font-family: 'B Nazanin'; color: black; mso-themecolor: text1; mso-ansi-language: IT; mso-fareast-language: X-NONE;">بر همین اساس، یافته‌های پژوهش حاضر می‌تواند از طریق گنجاندن تردید حرفه‌ای به عنوان بخشی از آیین رفتار حرفه‌ای و قوانین کارشناسان رسمی دادگستری موجب بهبود عملکرد حسابرسان قضایی شده و در نهایت به آسیب شناسی بهتر این دو گروه از حسابرسان<span style="mso-spacerun: yes;">  </span>منجر شود.</span> https://www.iaaaar.com/article_241596_271f3c5f5711963bae282922f5440a4a.pdf