Accounting and Auditing Research

Accounting and Auditing Research

Presenting a Model of Auditors' Ethical Hypocrisy in Professional Services

Document Type : Original Article

Authors
Taher Davari 1
Razieh Alikhani 2
Mehdi Maranjory 3
Reza Fallah 4
1 PhD student. Department of Accounting, University of Chalous, IAU, Chalous, Iran
2 Associate Prof.Department of Accounting, University of Chalous, IAU, Chalous, Iran
3 Associate Prof. Department of Accounting, University of Chalous, IAU, Chalous, Iran
4 Assistant Prof. Department of Accounting, University of Chalous, IAU, Chalous, Iran
10.22034/iaar.2026.251784
Abstract
Adhering to ethical principles and values ​​in the auditing profession is of great importance, because auditors play a key role in ensuring the credibility and transparency of financial information of firms. This study aimed to present a model for auditors' ethical hypocrisy in professional services. The research method was a mixed exploratory (qualitative-quantitative) and field development. In the qualitative part, the grounded theory approach was used, and in the quantitative part, the correlation-modeling approach was used. In the qualitative stage, a conceptual model of auditors' ethical hypocrisy was formed through semi-structured interviews with 15 experts who were selected using the snowball method and purposive and sequential sampling. In the quantitative stage, the statistical population included 360 auditors working in Iranian audit firms who were selected using the multi-stage cluster sampling method. The research data were collected using a researcher-made questionnaire and its validity and reliability were confirmed. The results showed that auditors' ethical hypocrisy had 28 items and 5 indicators, its antecedents were 49 items and 5 indicators, and its detractors were 32 items and 4 indicators. The findings of this study can provide a basis for better understanding auditors' ethical hypocrisy and the factors affecting it. Also, training and informing auditors about the consequences of ethical hypocrisy and its aggravating and moderating factors can lead to the improvement of their ethical behavior.
Keywords
Ethical Hypocrisy
Professional Services
Increasing and Decreasing Factors
1.       باباجانی، جعفر، بولو، قاسم، قربانی‌زاده، وجه‌الله، جوادی‌پور، علیرضا. (1401). «چارچوب ارزیابی عملکرد کمیته حسابرسی با استفاده از روش فراترکیب». پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، 14(56)، 1–50.
2.       بردبار، مجتبی، خانی، ذبیح‌اله، رجب‌دری، حسین. (1400). «رابطه تضاد منافع و تصمیم‌گیری اخلاقی در حسابرسان با نقش میانجی قضاوت اخلاقی: ترکیب رویکردهای شناخت اجتماعی و الگوی بازده تصمیم‌گیری». تصمیم‌گیری و تحقیق در عملیات، 6(شماره ویژه)، 1–16.
3.       پوربهرامی، بابک، یعقوب‌نژاد، احمد، توانگر، افسانه، روحی، علی. (1402). «مطالعه تأثیر سبک تفکر حسابداران رسمی بر رعایت آیین اخلاق و رفتار حرفه‌ای با نقش میانجی استرس شغلی». تحقیقات حسابداری و حسابرسی، 15(58)، 123–138.
4.       تاریوردی، فرزاد، پورزمانی، زهرا. (1401). «میزان دستیابی به اهداف اخلاقی آیین اخلاق و رفتار حرفه‌ای حسابداران رسمی ایران بر مبنای مکاتب اخلاقی ساختارگرا (با استفاده از تکنیک دلفی–فازی)». مطالعات حسابداری و حسابرسی، 43، 73–88.
5.       خجسته، علیرضا، رهنما رودپشتی، فریدون، نیکومرام، هاشم، زمانی‌مقدم، افسانه، طالب‌نیا، قدرت‌الله. (1402). «ارائه الگوی تصمیم‌گیری مالی مبتنی بر حسابرسی عملکرد مدیریت». قضاوت و تصمیم‌گیری در حسابداری، 2(8)، 61–90.
6.       خدادی، محسن، محسن‌زاده گلفزائی، مریم، رضائی پیته‌نوئی، یاسر. (1403). «فراترکیب عوامل مؤثر در رفتار اخلاقی حسابرسان برای حفظ اعتماد عمومی به حرفه». مطالعات حسابداری و حسابرسی، 52، 67–88.
7.       صفرزاده، محمدحسین، جمالی، محمد. (1400). «نظریه حسابداری اخلاقی و پیامدهای آن برای ریاکاری در سازمان‌ها». ششمین کنفرانس بین‌المللی مطالعات نوین مدیریت و حسابداری در ایران، تهران، 1–28.
8.       کریم‌آبادی، محمد، حاجی‌ها، زهره، جهانگیرنیا، حسین، غلامی جمکرانی، رضا. (1403). «الگوی آیین رفتار حرفه‌ای حسابرسان مستقل براساس دیدگاه انتقادی». قضاوت و تصمیم‌گیری در حسابداری، 3(9)، 105–124.
9.       گلچی، ناهید، گلچی، نفیسه. (1400). «جو اخلاقی، عامل ترومازای حسابداران و حسابرسان». مطالعات حسابداری و حسابرسی، 10(39)، 97–110.
10.    محبی‌مقدم، حمید. (1400). «چگونگی توسعه و بهبود سیستم‌های حسابداری با رویکرد فسادستیزی اخلاقی در حسابداری سازمان». چهارمین همایش ملی توسعه علوم و فناوری‌های نوین در مدیریت، حسابداری و کامپیوتر، تهران، 1–12.
11.    مهرانی، کاوه، صالحی، حمیدرضا. (1402). «شناسایی چالش‌های توسعه فعالیت تشکل‌های حرفه‌ای حسابداری و ارائه راهکار برای برون‌رفت از وضع موجود». تحقیقات حسابداری و حسابرسی، 15(58)، 47–64.
12.    نوروزی دریاکناری، نفیسه، تقی‌پوریان، محمدجواد، آقاحمدی، قربانعلی، علیخانی، رضیه. (1401). «ریاکاری اخلاقی نیروی انسانی در سازمان‌ها: طراحی الگویی از ابعاد و پیشران‌ها با رویکرد کیفی». فصلنامه علمی منابع انسانی ناجا، 16(76)، 83–108.
13.    نوروزی، نفیسه، تقی‌پوریان، محمدجواد، آقاحمدی، قربانعلی، علیخانی، رضیه. (1400). «طراحی الگویی از عوامل کاهنده ریاکاری اخلاقی مدیران از نگاه مدیریت جهادی با رویکرد کیفی». مدیریت منابع در نیروی انتظامی، 9(2)، 167–188.
14.    نویدی عباسپور، ابراهیم، سلحشور، سولماز. (1401). «بررسی تأثیر تضاد نقش، باور به خودکارآمدی و حساسیت اخلاق حرفه‌ای حسابرسان بر عملکرد آن‌ها با تأکید بر هوش عاطفی حسابرس». تحقیقات حسابداری و حسابرسی، 14(55)، 77–96.
15.    Bandura, A. (2014). “Social Cognitive Theory of Moral Thought and Action.” In Handbook of Moral Behavior and Development، Psychology Press، 69–128.
16.    Dharmasiri, P., Phang, S. Y., Prasad, A., Webster, J. (2021). “Consequences of Ethical and Audit Violations: Evidence from the PCAOB Settled Disciplinary Orders.” Journal of Business Ethics, 1–25.
17.    Dian, G. (2023). “Moral Hypocrisy: The Antecedents and Outcomes.” CHR, 9, 51–57.
18.    Du, X., Zhang, Y., Lai, S., Tao, H. (2023). “How Do Auditors Value Hypocrisy? Evidence from China.” Journal of Business Ethics, 1–33.
19.    Gerekan, B., Şendurur, U., Yıldırım, M. (2023). “Mediating Role of Professional Commitment in the Relationship Between Technostress and Organizational Stress, Individual Work Performance, and Independent Audit Quality.” Employee Responsibilities and Rights Journal, 1–15.
20.    Kim, P. H., Wiltermuth, S. S., Newman, D. T. (2021). “A Theory of Ethical Accounting and Its Implications for Hypocrisy in Organizations.” Academy of Management Review, 46(1), 172–191.
21.    Liu, J. F., Yang, J., Cui, F. (2022). “To Praise or to Blame? Neural Signals Predict Divergent Responses to Moral Hypocrisy.” bioRxiv, 2022-07.
22.    O’Fallon, M. J., Butterfield, K. D. (2012). “A Review of the Empirical Ethical Decision-Making Literature: 1996–2003.” In Citation Classics from the Journal of Business Ethics: Celebrating the First Thirty Years of Publication، 213–263.
23.    Purnamasari, D., Kurniawati, S. (2024). “Akuntabilitas Auditor dalam Perspektif Ajaran Karmaphala.” Owner: Riset dan Jurnal Akuntansi, 8(1), 100–106.
24.    Rees, M. R., Smith, I. H., Soderberg, A. T. (2023). “Psychological Reactance to Leader Moral Hypocrisy.” Business Ethics Quarterly, 1–28.
25.    Simpson, S. S. (2002). Corporate Crime, Law, and Social Control، 301–309.
26.    Tarigan, A. E. B., Sitanggang, R. F., Aulia, D. (2023). “The Impact of Ethical Awareness, Auditor Experience, Skepticism Attitude, and Time Pressure on Detecting Fraud in Public Accountant Offices in the City of Medan.” Journal of Research in Business, Economics, and Education, 5(3), 1–12.
27.    Treviño, L. K., Butterfield, K. D., McCabe, D. L. (1998). “The Ethical Context in Organizations: Influences on Employee Attitudes and Behaviors.” Business Ethics Quarterly, 8(3), 447–476.
28.    Upadhyaya, K. (2020). What’s Wrong with Hypocrisy. Doctoral Dissertation، University of Warwick.
Vogt, D. C. (2023). “Why the Moral Equality Account of Hypocrisy Does Not
Accounting and Auditing Research
Volume 18, Issue 70
Spring 2026
Pages 47-66