تحقیقات حسابداری و حسابرسی

تحقیقات حسابداری و حسابرسی

بررسی نقش اعتماد اجتماعی و مسئولیت اجتماعی شرکت با رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
ابراهیم محسنی 1
عباسعلی پورآقاجان 2
عباسعلی پورآقاجان 2
1 گروه حسابداری، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، مازندران، ایران
2 استادیار گروه حسابداری، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، مازندران، ایران
10.22034/iaar.2024.196691
چکیده
اعتماد اجتماعی عامل تاثیرگذاری در شکل گیری انضباط در روابط اجتماعی و زمینه ساز مشارکت و همکاری میان اعضای جامعه و درنهایت موجب توسعه اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی آن جامعه است. مطابق با تئوری ذی‌نفعان، مسئولیت اجتماعی حسابرسان در ارتقای اعتماد اجتماعی، شفاف سازی اطلاعات و اعتمادبخشی به عموم، نقش و مسئولیتی خطیر است. لذا بر پایه این استدلال، پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری به بررسی رابطه بین اعتماد اجتماعی و مسئولیت اجتماعی می‌پردازد. بدین منظور، برای سنجش اعتماد اجتماعی از پرسشنامه صفاری نیا وشریف [8] استفاده گردید. پرسشنامه مذکور برای 116 شرکت ارسال گردیدکه درنهایت تعداد 82 شرکت به پرسشنامه‌ها پاسخ دادند و در تحلیل‌های آماری لحاظ شدند. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که شرکت‌هایی که از سطح اعتماد اجتماعی بالاتری برخوردارند، افشای اطلاعات مالی و غیرمالی ازجمله مسئولیت اجتماعی بیشتر است. لذا مطابق با یافته های تحقیق سطح اعتماد اجتماعی منجر به افزایش مسئولیت اجتماعی شرکت می‌گردد.
کلیدواژه‌ها
مسئولیت اجتماعی
اعتماد اجتماعی
معادلات ساختاری
  1. افه، کلاوس. (1385). چگونه می‌توان به شهروندان اعتماد داشت؟، در سرمایه اجتماعی: اعتماد، دموکراسی و توسعه، به کوشش کیان تاجبخش، ترجمه افشین خاکباز و حسن پویان، تهران: نشر شیرازه، صص 201-274.
  2. اینگلهارت، رونالد و کرپستین ولزل. (1389). نوسازی تغییر فرهنگی و دموکراسی، ترجمه یعقوب احمدی، تهران: انتشارات کویر.

3.       بنی‌مهد، بهمن.؛ درویش، حدیثه. (1395). "اعتماد اجتماعی و نگرش حسابرسان درباره استقلال". فصلنامه دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 2(8)، 26-17.

4.       پور علی، محمدرضا و حجامی، محدثه.(1393). "بررسی رابطه بین افشای مسئولیت اجتماعی و مالکیت نهادی در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران". دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، سال سوم، شماره 10، صص 150- 135.

5.       خادمیان، طلیعه و کریم سرا، ناصر پوررضا. (1391). "بررسی تأثیر ابعاد اعتماد اجتماعی بر مشارکت اجتماعی"، مطالعات علوم اجتماعی ایران، دوره 9، شماره 2.

  1. داوری، علی و رضازاده، آرش. (1393). مدل‌سازی معادلات ساختاری با نرم‌افزار PLS. انتشارات جهاد دانشگاهی، تهران، چاپ دوم.
  2. رضائی پیته نوئی، یاسر؛ صفری گرایلی، مهدی؛ نوروزی، محمد. (1396). "اعتماد اجتماعی، نظارت خارجی و ریسک سقوط قیمت سهام: آزمون نظریه جایگزینی و مکمل"، بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، دوره 24، شماره 3، صص 370-349.

8.       صفاری‌ نیا، مجید و شریف، نسیم. (1389). "ساخت و بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه اعتماد اجتماعی". فصلنامه پژوهش‌های روانشناسی اجتماعی، سال سوم، شماره 11، صص 58-47.

  1. صفری گرایلی، مهدی. (1397). "مسئولیت‌پذیری اجتماعی و ارزش‌گذاری بازار از نگهداشت وجه نقد شرکت"، راهبرد مدیریت مالی، دوره 6، شماره 1، صص 183-163.
  2. فخاری، حسین؛ رضائی پیته نوئی، یاسر؛ نوروزی، محمد. (1395). "تأثیر افشای مسئولیت اجتماعی شرکت بر کارایی سرمایه‌گذاری". راهبرد مدیریت مالی، دوره 4، شماره 4، صص.106- 85.
  3. فوکویاما، فرانسیس.(1385). پایان نظم: سرمایه اجتماعی و حفظ آن، ترجمه غلامعباس توسلی، تهران: حکایت قلم نوین.

12.   مران جوری، مهدی و علی‌خانی، رضیه (1393). "افشای مسئولیت اجتماعی و راهبری شرکتی".  بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، دوره 21، شماره 3، پاییز 93، صص 348-329.

13.   مهربان پور، محمدرضا؛ جندقی قمی، محمد و رجب بیکی، محمدعلی. (1397). "سرمایه اجتماعی و حق‌الزحمه حسابرسی"، بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، دوره 25، شماره 2، صص 288-269.

14.   نوربخش، هانیه و یاسر فیض‌آبادی. (1395). "بررسی تأثیر مسئولیت اجتماعی بر عملکرد مالی با نقش میانجی مزیت رقابتی، شهرت و رضایت مشتری (مطالعه موردی: شعب بانک ملت شهرستان ساری)"، پنجمین کنفرانس بین المللی حسابداری و مدیریت، 24 آذر، صص 1-15.

  1. Bae, S. C., Chang, K., and Kang, E. (2012). "Culture, corporate governance, and dividend policy: International evidence". Journal of Financial Research, 35, 289–316.
  2. B´enabou, Roland, and Jean Tirole, )2010(, "Individual and corporate social responsibility", Economica 77, 1–19.
  3. Bohdanowicz, P., Zientara, P., & Novotna, (2011). "International hotel chains and environmental protection: An analysis of Hilton’s we care! Programme (Europe, 2006–2008)". Journal of Sustainable Tourism, 19, 797–816.
  4. Choi, B., & La, S. (2013). "The impact of corporate social responsibility (CSR) and customer trust on the restoration of loyalty after service failure and recovery". Journal of Services Marketing, 27(3), 223–233.
  5. Cao, C., Xia, C. & Chan, K.C. (2016). "Social trust and stock price crash risk: Evidence from China". International Review of Economics and Finance, 46, 148-165.
  6. Cialdini, R. B., & Goldstein, N. J. (2004). "Social influence: Compliance and conformity". Annual Review of Psychology, 55, 591–621.
  7. Ducassy, I. (2015). "Corporate social performance, ownership structure, and corporate governance in France, Research in International Business and Finance", http://dx.doi.org/ 10.1016/ j.ribaf.2015.02.002
  8. Florencio, Beatriz Palacios., Julio García del Junco, Mario Castellanos-Verdugo & Isabel María Rosa-Díaz (2018). "Trust as mediator of corporate social responsibility, image and loyalty in the hotel sector", Journal of Sustainable Tourism, DOI: 10.1080/09669582.2018.1447944
  9. Fornell, C., Larcker, D. F. (1981). "Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error", Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50.
  10. Gambetta, D. (1988). Can we trust? In: Trust: Making and Breaking Cooperative Re- lations. Basil Blackwell, New York.
  11. Garrett, J., Hoitash, R., & Prawitt, D. F. (2014). “Trust and financial reporting quality”. Journal of Accounting Research, 52, 1087–1125.
  12. Giannarakis,G., (2014). "The determinants influencing the extent of CSR disclosure". International Journal of Law and Management, 56 (5), pp: 393-416
  13. Giesler, M., & Veresiu, E. (2014). "Creating the responsible consumer: Moralistic governance regimes and consumer subjectivity". Journal of Consumer Research, 41(3), 840–857.
  14. Gao, Feng, Ling Lei Lisic, and Ivy Zhang, (2014), "Commitment to social good and insider trading", Journal of Accounting and Economics, 57, 149–175
  15. Gray, S. J., Kang, T., & Yoo, Y. K. (2013). “National culture and international differences in the cost of equity capital”. Management International Review, 53, 899–916.
  16. Guisoet, L., Sapienza, P., Zingales, L. (2004). “The role of social capital in financial devel- opment”. American Economic Review. 94, 526–556.
  17. Gummesson, E. (1994). "Making relationship marketing operational". International Journal of Service Industry Management, 5(5), 5–20.
  18. Haniffa, R. M. & Cooke, T. E. (2005). "The impact of culture and governance on corporate social reporting". Journal of Accounting and Public Policy, 24 (5): 391–430.
  19. He, Y., & Lai, K. K. (2014). "The effect of corporate social responsibility on brand loyalty: The mediating role of brand image". Total Quality Management & Business Excellence, 25(3–4), 249–263.
  20. Islam, M. A. and Deegan, C. (2008). “Motivations for an organization within a developing country to report social responsibility information: Evidence from Bangladesh”, Accounting, Auditing and Accountability Journal, 21(6), pp. 850–874.
  21. Jha, A. and Chen, Y. (2015). “Audit fees and social capital”. Accounting Review. 90, 611–639.
  22. Jo, H., and Harjoto, M.A., (2012). The causal effect of corporate governance on corporate social responsibility. J. Bus. Ethics 106, 53–72.
  23. Kim, Y., Li, H., & Li, S. (2014). “Corporate social responsibility and stock price crash risk”. Journal of Banking and Finance, 43, 1–13.
  24. Lee, E. M., Park, S. Y., Rapert, M. I., & Newman, C. L. (2012). "Does perceived consumer fit matter in corporate social responsibility issues?", Journal of Business Research, 65(11), 1558–1564.
  25. Levin, M. M., Niekerk, A. V., & Geldenhuys, D. J. (2012). "A call for trust in cross border business". African Journal of Business Management, 6(32), 9236–9242.
  26. Li, X., Wang, S. S., and Wang, X. (2017). “Trust and stock price crash risk: Evidence from China”. Journal of Banking and Finance, 76, 74 –91.
  27. Lins, Karl V., Servaes, Henri, and Ane, (2017). Social Capital, Trust, and Firm Performance: The Value of Corporate Social Responsibility during the Financial Crisis.
  28. Lu, Y., Greg, S. & Yangxin, Yu (2016)." Corporate Social Responsibility Disclosure and the Value of Cash Holdings". European Accounting Review, pp:1-25
  29. Mititelu, C., Fiorani, G., & Mariani, S. (2014). "Cause related marketing: Armani initiative “acqua for life”". International Review on Public and Non-Profit Marketing, 11(3), 285–305.
  30. Pevzner, M., Xie, F., & Xin, X. (2015). “Whenfirms talk, do investors listen? The role of trust in stock market reactions to corporate earnings announcements”. Journal of Financial Economics, 117, 190–223.
  31. Putnam, R.D. (1999) "Civic Disengagement in Contemporary America, Government and Opposition", Lecture Delivered at the London School of Economics on 6 May 1999, pp. 135-156.
  32. Sen, S., & Bhattacharya, C. B. (2001). "Does doing good always lead to doing better? Consumer reactions to corporate social responsibility". Journal of Marketing Research, 38(2), 225–243.
  33. Stanaland, A. J. S., Lwin, M. O., & Murphy, P. E. (2011). "Consumer perceptions of the antecedents and consequences of corporate social responsibility". Journal of Business Ethics, 102(1), 47–55.
  34. Turban, D. B., & Greening, D. W. (1997). "Corporate social performance and organizational attractiveness to prospective employees". Academy of Management Journal, 40(3), 658–672.
  35. Van Esterik-Plasmeijer, P. W. J., & van Raaij, W. F. (2017). "Banking system trust, bank trust, and bank loyalty". The International Journal of Bank Marketing, 35(1), 97–111.
  36. Walls, J.L., Berrone, P., Phan, P., (2012). "Corporate governance and environmental performance: is there really a link?", Manage. J. 33, 885–913.
  37. Williams, S. M. (1999). “Voluntary Environmental and Social Accounting Disclosure Practices in the Asia-Pacific Region: An International Empirical Test of Political Economy Theory”, the International Journal of Accounting, 34(2), pp. 209-238.
  38. Wu, W.F., Firth, M., Rui, O.M. (2014). “Trust and the provision of trade credit”. Bank- ing Finance, 39, 146–169.
  39. Xia, Changyuan. Cao, Chunfang. & Kam C. Chan. (2017). "Social trust environment and firm tax avoidance: Evidence from China". North American Journal of Economics and Finance, 42 (2017) 374–392.
تحقیقات حسابداری و حسابرسی
دوره 16، شماره 61
بهار 1403
صفحه 125-144