تحقیقات حسابداری و حسابرسی

تحقیقات حسابداری و حسابرسی

نگه‌داشت وجه‌ نقد توسط مدیران با استفاده از تکنیک متغیر‌های ابزاری از منظر انگیزه‌های احتیاطی، معاملاتی و سوداگری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار، گروه حسابداری، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
10.22034/iaar.2024.206114
چکیده
ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ وﺟﻪ‌ﻧﻘﺪ، ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ وسیعی از ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ‌ﻫﺎی مرتبط با تحصیل، نگه‌داری و ﭘﺮداﺧﺖ آن بوده ﮐﻪ ﻫﺪف اصلی آن ﺗﻌﯿﯿﻦ میزان ﻧﻘﺪﯾﻨﮕﯽ مطلوب واحد تجاری و ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺑﺮ آن اﺳﺖ. این پژوهش در صدد است انگیزه‌های نگهداشت وجه‌نقد مطرح شده توسط کینز (1936) را  با بهره‌گیری از تکنیک متغیر‌های ابزاری مورد بررسی قرار دهد. با استفاده از نرم افزار استاتا، داده‌های مالی مربوط به 120 شرکت که در سال‌های 1389 تا 1398 (10 سال)، در بورس اوراق بهادار تهران پذیرفته شده بودند، مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان  داد که وجه‌نقد یک متغیر درون‌زا بوده است. همچنین یکی از دلایل نگه‌داشت وجه‌نقد توسط شرکت‌ها، انگیزه‌های معاملاتی است (رابطه معکوس وجه‌نقد نگه‌‌داری شده و نوسان پذیری سود). از طرفی دیگر، نتایج حاکی از آن است که  بین میزان وجه‌نقد نگه‌‌داری شده و ریسک ورشکستگی (معیاری وارونه از ورشکستگی) رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. در واقع بیانگر این واقعیت است که شرکت‌ها به دلیل انگیزه احتیاطی اقدام به نگه‌‌داری وجه‌نقد می‌کنند. علاوه بر این، سفته‌بازی از جمله دلایل اصلی نگهداشت وجه نقد نیست. به‌طور کلی یافته‌ها بر نگهداشت میزان مشخصی از وجه نقد  برای انجام معاملات روزمره (انگیزه‌های معاملاتی) و حفظ ثبات و پایداری و جلوگیری از ورشکستگی (انگیزه‌های احتیاطی) در واحدهای تجاری در ایران تاکید دارد.
کلیدواژه‌ها

  1. احمد پور، احمد، شهسواری، معصومه؛ عموزاد خلیلی، علیرضا. (1395). "بررسی عوامل مؤثر بر ریسک ورشکستگی مالی شرکت‌ها" . مطالعات تجربی حسابداری مالی، 13(51)، 34-9.
  2. آقابیک زاده، مهدی، فروغی، داریوش، دستگیر، محسن. (1396). "تاثیر محافظه کاری و تاخیر در افشای اخبار همزمان سودهای میان دوره ای و پیش بینی سودهای سالیانه بر واکنش بازار سهام". بررسی‏‌های حسابداری و حسابرسی، 24(2)، 196-173.
  3. ایرجی راد، ارسلان، ده باشی، سارا (1393)."بررسی برخی از عوامل موثر بر ورشکستگی". سومین کنفرانس ملی حسابداری، مدیریت مالی و سرمایه گذاری. گرگان - انجمن علمی و حرفه ای مدیران و حسابداران ایرانیان گلستان.
  4. بولو، قاسم، باباجانی، جعفر، محسنی ملکی، بهرام. (1391). "رابطه بین وجه نقد بیشتر و کمتر از حد بهینه، با عملکرد آینده شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران". دانش حسابداری، 11(3)، 29-7.
  5. جودی، سمیرا، منصورفر، غلامرضا، دیدار، حمزه. (1398). "کیفیت حاکمیت شرکتی درونی و بیرونی، عدم تقارن اطلاعاتی و نگهداشت وجه نقد: افزایش یا کاهش ارزش شرکت؟". بررسی‏‌های حسابداری و حسابرسی، 26(1)، 64-39.
  6. چالاکی، پری، دیدار، حمزه، اکبری چشمه، شهروز. (1396). "بررسی تأثیر محافظه‌کاری حسابداری بر سود باقیمانده و سود غیرعادی در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران". بررسی‌های حسابداری، 4(14)، 35-58.
  7. حقیقت، حمید، معتمد، محمد. (1391). "بررسی رابطه ی بین نوسان پذیری و قابلیت پیش‌بینی سود". پیشرفت‌های حسابداری، (3)2، 65-87.
  8. خدامی پور، احمد، حسینی نسب، حجت، اشتریان، افشین. (1397). "تأثیر محافظه کاری حسابداری و مالکیت سهامداران نهادی بر مدیریت سود با استفاده از قانون بنفورد". پژوهشهای حسابداری مالی و حسابرسی، 10(1) 1-27.
  9. خواجوی، شکراله، امیری، فاطمه سادات. (1392). "شناسایی مهمترین عوامل موثر در ورشکستگی شرکت‌ها با استفاده از تکنیک TOPSIS_AHP". مطالعات تجربی حسابداری مالی، 38(10)، 90-69.
  10. دستگیر، محسن، سروش‌یار، افسانه، علی احمدی، سعید. (1392). "ارزیابی تأثیر تغییرات غیر عادی وجه نقد در پایداری سود و کارآیی بورس اوراق بهادار تهران در تشخیص ویژگی‌های پایداری اجزای سود". دانش حسابداری، 4(13)، 27-7.
  11. سازمان حسابرسی. (1387). "مبانی نظری حسابداری و گزارشگری مالی". نشریه شماره 113. (چاپ چهارم). مرکز تحقیقات حسابداری و حسابرسی سازمان حسابرسی.
  12. سجادی، حسین، صفی خانی، رضا. (1397). "ارزش یک ریال وجه‌نقد نگه‌‌داری شده در شرکت از نگاه سهامداران"، دانش حسابداری، 9(2)، 66-35.
  13. شعری آناقیز، صابر، رحمانی، علی، بولو، قاسم، محسنی ملکی، بهرام. (1394). "انعطاف پذیری مالی و سرعت تعدیل ساختار سرمایه". دانش حسابداری مالی، 2(2)، 88-73.
  14. رحیمیان، نظام الدین، قربانی، محمود، شعبانی، کیوان. (1392). "رابطه بین نگهداشت مازاد وجه نقد و ارزش سهام در بورس اوراق بهادار تهران". مطالعات تجربی حسابداری مالی، 10(40)، 175-151.
  15. رضایی، فرزین، مرادی، مریم، مرادی، لیلا. (1399). "تأثیر ویژگی‌های شرکت بر رابطه بین قابلیت مقایسه صورت‌های مالی و نگهداشت وجوه نقد شرکت‌ها". پژوهش‌های تجربی حسابداری،10(3)، 98-81.
  16. زنجیردار، مجید، مصلحی عراقی، مونا. (۱۳۹۵). "تأثیر تغییرات عدم اطمینان، سود غیرمنتظره هر سهم، اخبار خوب و بد پیش‌بینی سود هر سهم در شرایط مختلف اقتصادی بر ریسک سرمایه‌گذاری". فصلنامه سیاست‌های مالی واقتصادی. (4)13، 76-55.
  17. طالب نیا، قدرت اله، درویش، حدیثه. (1393). "رابطه ی بین مانده وجه نقد و هموارسازی سود".پژوهشهای حسابداری مالی و حسابرسی، 6(24)، 71-87.
  18. عباس زاده، محمدرضا، کاظمی، محبوبه، آزاد، عبدالله. (1390). "بررسی تحلیلی توانایی اجزای تعهدی و نقدی سود در پیش بینی سودهای غیرعادی و ارزش بازار سهام". پژوهشهای اقتصاد پولی، مالی 18(1)، 42-21.
  19. عظیمی، مجید، صباغ، منیژه. (1393). "ارتباط ارزشی نگهداشت وجه نقد در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران". فصلنامه حسابداری مالی. ۶ (۲۱)، ۱۲۹-۱۵۲
  20. فرجی، یوسف، (1385). "پول، ارز و بانکداری". شرکت چاپ و نشر بازرگانی وابسته به موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی.
  21. فروغی، داریوش، امیری، هادی، جوانمرد، مرضیه. (1397). "تأثیر مسئولیت اجتماعی شرکت بر نگهداشت وجه نقد از طریق اثر همزمان متغیرهای منتخب". پژوهشهای حسابداری مالی، 10(1)، 19-36.
  22. قادری، کاوه، قادری، صلاح الدین. (1396). "بررسی تاثیر استراتژی متنوع سازی بر ریسک ورشکستگی شرکت‌ها". دانش حسابداری مالی، (4)4، 137-119.
  23. کاشانی‌پور، محمد، محمدی، منصور. (1396). "بررسی رابطه بین بیش‌اطمینانی مدیران با نگه‌داشت وجه نقد و حساسیت جریان نقدی وجه‌نقد". پژوهش‌های حسابداری مالی، 9(3)، 17-32.
  24. کامیابی، یحیی، محسنی ملکی رستاقی، بهرام. (1399). "نگهداشت وجه نقد، سرعت تعدیل آن و درجه اهرم مالی در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران".تحقیقات حسابداری و حسابرسی، 12(48)، 61-78 .
  25. کردستانی، غلامرضا، تاتلی، رشید. (1393). "ارزیابی توان پیش بینی مدلهای ورشکستگی (مقایسه مدل‌های اولیه و تعدیل شده)". دانش حسابرسی، (14) 55، 70-51.
  26. محسنی، بهرام، باباجانی، جعفر، بولو، قاسم. (1390). "عوامل مؤثر در تعیین وجه نقد شرکت‌ها". پژوهش‌های تجربی حسابداری، (1)1، 37-21.
  27. مشایخی بیتا، منتی وحید. (1392). "بررسی عوامل موثر بر نوسان پذیری سود". فصلنامه حسابداری مالی. (۲۰)۵، 89-66.
  28. مهرانی، ساسان، حصارزاده، رضا. (1390). "نوسانات سود و امکان پیش بینی آن". دانش حسابداری، 2(6)، 27-42.
  29. هاشمی، سید جمال، حیدرپور، فرزانه. (1400). "تأثیر مسؤلیت اجتماعی شرکت بر ریسک ورشکستگی".مطالعات حسابداری و حسابرسی.10(37)، 25-40.
  30. Aghabaki, M., & Maleki, H. (2012). "the Investigation of Relationship between Volatile and Predictable Earnings in Accepted Companies of Tehran Stock Exchange". Journal of Basic and Applied Scientific Research, 2(4), 4258-4261.
  31. Akben-Selcuk, E., & Ayse Altiok-Yilmaz, A. (2017). "Determinants of Corporate Cash Holdings: Firm Level Evidence from Emerging Markets, Global Business Strategies in Crisis". Part of the series Contributions to Management Science, 417-428.
  32. Chang, C., Lee, A., & Lee, C. (2009). "Determinants of Capital Structure Choice: A Structural Equation Modeling Approach". The Quarterly Review of Economics and Finance, 49: 197-213.
  33. Choi, Hae Mi. (2010). "When Good News is not so Good: Economy-Wide Uncertainty and Stock Returns". SSRN library.
  34. Dechow, D., Richardson, S., & Solan, R. (2006). “The Persistence and Pricing of the Cash Component of Earning”. Journal of Accounting Research, 46(3), 537-566
  35. Dichev, D., & Tang, W. (2009). “Earnings volatility and earnings predictability”. Journal of Accounting and Economics, 47(2), 160–181.
  36. Ferreira, M A., & Vilela, A. (2004). “Why Do Firms Hold Cash? Evidence from EMU Countries”. European Financail Management, 10(2), 295-319.
  37. Flávio, M., Ana, N., & Ricardo Gouveia, R. (2018). “Cash Holdings Determinants from Brazilian Listed Firms”. International Conference on Innovation, Engineering and Entrepreneurship. HELIX 2018: Innovation, Engineering and Entrepreneurship pp 1043-1050
  38. Jensen, M. (1986). “Agency Costs of Free Cash Flow, Corporate Financing And Takeovers”. American Economic Review. 76(2), 323–329.
  39. Keynes, J.M. (1936). “The General Theory of Employment, Interest and Money. Harcourt Brace, London.
  40. Martinez-Sola, C., Garcia-Teruel, P., & Martinez-Solano, P. (2013). “Corporate Cash Holding and Firm Value”. Applied Economics, 45(2), 118-154.
  41. Myers, S., & Majluf, N. (1984). “Corporate financing and investment decisions when firms have information that Investors Do Not Have”. Journal of Financial Economics, 13(2), 187-221.
  42. Myers, S. C., & Rajan, R. G. (1998). “The Paradox of Liquidity”. Quarterly Journal of Economics, 108(2), 733-771.
  43. Palazzo, Dino. (2011). “Cash holdings, Risk, and Expected Returns”. Journal of Financial Economics, 104(1), 162–189.
  44. Singh, K., & Misra, M. (2019). “Financial Determinants of Cash Holding Levels: An Analysis of Indian Agricultural Enterprises”. Agricultural Economics – Czech, 65, 2019. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=3386500

Yi-Wen, Ch., Konan, Ch., & Yuanchen, Ch. (2019). “Peer effects on corporate cash holdings”. International Review of Economics &