تحقیقات حسابداری و حسابرسی

تحقیقات حسابداری و حسابرسی

طراحی الگوی تمکین مالیاتی شرکت‌ها با توجه به نقش دولت و نقش میانجی شرایط اقتصادی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
فاطمه حصنی مقدم 1
قدرت اله طالب نیا 2
1 دانشجوی دکترای تخصصی رشته حسابداری، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار و عضو هیات علمی رشته حسابداری، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.22034/iaar.2023.206120
چکیده
هدف اصلی در این پژوهش طراحی الگوی تمکین مالیاتی شرکت ها با توجه به نقش دولت و نقش میانجی شرایط اقتصادی، میباشد که به این منظور از روش داده بنیاد و تلفیقی کیفی – کمی بهره جسته شد. در این پژوهش جامعه آماری در بخش کیفی شرکت های بورسی منتخب بر اساس در دسترس بودن گزارش های آماری در طی سالهای 1391 الی 1397 میباشد و در بخش کمی کلیه ممیزان و سرممیزان اداره کل امور مالیاتی مودیان بزرگ می‌باشند. بنابراین با توجه به جامعه 4830 نفری طبق فرمول کوکران، تعداد 356 نفر تصادفی انتخاب و پرسش نامه دریافت نموده اند . تجزیه و تحلیل اماری صورت گرفته توسط نرم افزارهای SPSS و PLS در نهایت تاکید داشتند که دولت از طریق سازمان امور مالیاتی کشور به‌عنوان نهاد نظارت‌کننده، می‌تواند تمکین مالیات شرکت‌ها را با توجه به شرایط اقتصادی بهبود بخشد. در نهایت در برازش مدل رگرسیونی مشخص شد که شاخص های ارتباطات سیاسی شرکت‌ها، افراد دولتی در هیئت‌مدیره، شرایط اقتصادی و مالکیت دولتی بر تمکین مالیاتی تاثیر گذار میباشد می­توان اظهار داشت در شرکت‌هایی که دولت سهامدار عمده است، تمکین مالیات شرکت‌ها بالا است. علاوه بر این در شرکت‌های که یکی از افراد دولتی در هیئت‌مدیره حضور دارد، تمکین مالیات شرکت‌ها بالا است.
کلیدواژه‌ها
نقش دولت
تمکین مالیاتی
ارتباطات سیاسی
‌شرایط اقتصادی
  1. ابراهیمیان، سید یاسر. (1397). تأثیر عدالت و فرهنگ مالیاتی بر تمکین مالیاتی با در نظر گرفتن نقش نگرش مویان در نظام اداری ایران. فصلنامه علوم مدیریت، 3(49). 59-79.
  2. احمدوند، علیمحمد؛ خدادادی ابیازنی، حدیثه و محمدیانی، زینب. (1393( .تحلیل بازار مسکن اسـتان تهران با استفاده ازرویکرد پویایی شناسی سیستم. دانشکده مدیریت دانشگاه تهران. دوره 6 ،شماره 4، .ص665-683 .
  3. بنی مهد, بهمن, رویایی, رمضانعلی, مشتاق کهنموئی, مسعود. (1401) . عدم قطعیت اقتصادی و مدیریت سود: شواهدی از شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. تحقیقات حسابداری و حسابرس14(54): 5-20 .
  4. رضایی, فرزین, ویسی حصار, ثریا. (1393). اثر روابط سیاسی با دولت بر رابطة بین تمرکز مالکیت با کیفیت گزارشگری مالی و هزینۀ سهام عادی. بررسی‏‌های حسابداری و حسابرسی 21(4), 449-470 .
  5. زارع بهنمیری, محمد حسن, رحیمیان امیری, محمد حسین, & تیرگان, محمد. (1401). اولویت بندی عوامل موثر بر فرار مالیاتی. تحقیقات حسابداری و حسابرسی. 14(54), 187-202 .
  6. کمالی، س.، و شفیعی، س. (1390). مفهوم تمکین مالیاتی و محاسبه آن در نظام مالیاتی ایران. پژوهشنامه مالیات, دوره جدید - 19(10 (مسلسل 58)), 143-168.
  7. مریدی، سعید، پرتویی شفق، مهدی و رضاییان مقدم، احمد. (1384). بررسی و شناسایی فرار مالیاتی و تحلیل دلایل اقتصادی آن، پژوهشکده امور اقتصادی وزارت امور اقتصادی و دارایی.
  8. محلی، علی، دولت نیا، فرشید. (1398). تأثیر اعتماد دولت و ادراک عدالت مالیاتی بر تمکین مالیاتی (مورد مطالعه: سازمان امور مالیاتی استان گلستان). پنجمین کنفرانس بین­المللی حسابداری، مدیریت و نوآوری در کسب‌وکار. تهران.
  9. نقیبی، بهروز. (1394). بررسی رابطه بین دانش مالیاتی عدالت مالیاتی ادراک‌شده و تمکین مالیاتی (مورد مطالعه: مودیان مالیاتی استان ایلام). ارائه‌شده در سومین کنفرانس بین­المللی پژوهش­های نوین در مدیریت، اقتصاد و حسابداری.
  10. banimahd, B., arabi, M. (2016). Common Mistakes in Accounting Empirical Researches. Financial Accounting Knowledge, 3(1), 21-45.
  11. Ghodsi, M., & Karamelikli, H. (2021). The Impact of Sanctions Imposed by the European Union against Iran on their Bilateral Trade: General versus Targeted Sanctions. World Trade Review, 1-26. doi:10.1017/S1474745621000318 Mohammed Abdullahi Umar & Chek Derashid & Idawati Ibrahim & Zainol Bidin, 2019. "Public governance quality and tax compliance behavior in developing countries: The mediating role of socioeconomic conditions," International Journal of Social Economics, Emerald Group Publishing, vol. 46(3), pages 338-351, March.
  12. Hassan, I., Naeem, A. & Gulzar, S. Voluntary tax compliance behavior of individual taxpayers in Pakistan. Financ Innov 7, 21 (2021). https://doi.org/10.1186/s40854-021-00234-4
  13. Hair, J. F., Hult, G. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2016). A primer on partial least squares structural equation modeling(PLS-SEM). SAGE
  14. James, S. and Alley, C. (2004) Tax Compliance, Self Assessment and Tax Administration. Journal of Financial and Management in Public Services, 2, 27-

 

  1. Lee, W. & Wang, L. (2016). Do political connections affect stock price crash risk? Firm-level evidence from China. Review of Quantitative Finance and Accounting, 1, 1-34.
  2. Nkundabanyanga, S.K., Mvura, P., Nyamuyonjo, D., Opiso, J. and Nakabuye, Z. (2017), "Tax compliance in a developing country: Understanding taxpayers’ compliance decision by their perceptions", Journal of Economic Studies, Vol. 44 No. 6, pp. 931-957. https://doi.org/10.1108/JES-03-2016-0061
  3. Schaltegger, C.A, Torgler, B (2007). Government Accountability and Fiscal Discipline: A Panel Analysis with Swiss Data, Journal of Public Economics, 91, 117-140.

 

تحقیقات حسابداری و حسابرسی
دوره 16، شماره 62
تابستان 1403
صفحه 203-222