1
دانشجوی دکتری حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
2
استاد گروه حسابداری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3
استادیار گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
4
دانشیار گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
10.22034/iaar.2025.222679
چکیده
بیش اعتمادی یکی از مفاهیم مهم رفتاری در تئوریهای مالی و روانشناسی است. بیش اعتمادی باعث میشود انسان دانش و مهارت خود را بیشازحد و ریسکها را کمتر از حد تخمین زده و احساس کند روی مسائل و رویدادها کنترل دارد در حالی که ممکن است در واقعیت به این صورت نباشد. هدف این پژوهش تبیین الگوی بیش اطمینانی مدیران در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. در راستای هدف پژوهش اطلاعات پژوهش از صورت های مالی شرکت های بورسی در بازه زمانی 1400 – 1389 گردآوری گردید. برای تحلیل های آماری از روش رگرسیون چند متغیره با داده های تابلویی استفاده گردید. یافته های حاصل از آزمون مدل پژوهش نشان می دهد که حاشیه سود خالص، سود هر سهم، بازده دارایی، نسبت جاری، اهرم مالی، نسبت فروش به کل دارایی ها، نسبت فروش به حسابهای دریافتنی، نسبت داراییهای جاری به دارایی ها، نسبت وجه نقد به دارایی ها، نسبت وجه نقد عملیاتی به دارایی ها، اندازه شرکت، نسبت سود عملیاتی از عوامل موثر بر معیارهای بیش اطمینانی مدیران هستند. نتایج این پژوهش اطلاعات مفیدی را برای سیاستگذاران و نهادهای تدوین کننده استانداردهای حسابداری در خصوص کیفیت گزارشگری مالی در راستای سرمایه گذاران فرآهم آورده و موجب توسعه نتایج تحقیقات رفتاری در حوزه مالی می شود.
اعتبار، شکوفه؛ دارابی، رویا؛ حمیدیان، محسن؛ جعفری، سیده محبوبه. (1398). "مقایسه توانایی الگوریتمهای یادگیری ماشین آدابوست و طبقهبندی احتمالی بیزین در پیشبینی بیشاطمینانی مدیران شرکتهای بازار سرمایه ایران". مهندسی مالی و مدیریت اوراق بهادار، صص 1-25.
بولو، قاسم؛ حسنیالقار، مسعود. (1398). "بررسی رابطه بین بیشاطمینانی مدیریت و تجدید ارائه صورتهای مالی". تحقیقات حسابداری و حسابرسی، انجمن حسابداری ایران، 11(42)، 53–
بهارمقدم، مهدی؛ دولتآبادی، مهدیه. (1391). "بررسی مقایسهای کیفیت سود گزارششده با سود تجدید ارائهشده". تحقیقات حسابداری و حسابرسی، انجمن حسابداری ایران، سال چهارم، شماره 14، صص 52–65.
حیدری، مهدی. (1393). "تأثیر عامل رفتاری اعتمادبهنفس بیشازحد مدیریت بر چسبندگی هزینه: نقش تعدیلی عوامل اقتصادی و عوامل مبتنی بر نظریه نمایندگی". بررسیهای حسابداری و حسابرسی، 21(2)، 151–
رامشه، منیژه؛ ملانظری، مهناز. (1393). "بیشاطمینانی مدیریت و محافظهکاری حسابداری". دانش حسابداری، سال پنجم، شماره 16، صص 55–79.
فروغی، داریوش؛ قاسمزاد، پیمان. (1394). "تأثیر اطمینان بیش از حد مدیریت بر ریسک سقوط آتی قیمت سهام". دانش حسابداری مالی، دوره دوم، شماره 2، صص 55–71.
مجتهدزاده، ویدا؛ حیاتی، نهاله؛ پارسایی، منا؛ گلمحمدی، مریم. (1395). "تجدید ارائه صورتهای مالی و رفتار بیشاطمینانی مدیران". تحقیقات حسابداری و حسابرسی، انجمن حسابداری ایران، سال هشتم، شماره 29، صص 4–21.
Ahmed, A. and Duellaman S, (2013). Managerial overconfidence and accounting conservatism. Journal of Accounting Research. Vol. 51, No. 1(30): P5-7.
Ball, R., Jayaraman, S. & Shivakumar, L. (2012). Audited financial reporting and voluntary disclosure as complements: a test of the confirmation hypothesis. Journal of Accounting and Economics, 53 (1-2): 136-166.
Bedard, J.C. & Johnstone, K.M. (2004). Earnings manipulation risk, corporate governance risk, and auditors’ planning and pricing decisions. The Accounting Review, 79 (2): 277-304.
Ben-David, I., Graham, J.R., Harvey, C.R. (2007). Managerial overconfidence and corporate policies. Nber Working Papers doi: 10.3386/w13711.
Blankley, A.I., Hurtt, D.N. & MacGregor, J.E. (2012). Abnormal audit fees and restatements. Auditing: A Journal of Practice and Theory, 31 (1): 79-96.
Charles, S., Glover, S. & Sharp, N. (2010). The association between financial reporting risk and audit fees before and after the historic events surrounding SOX. Journal of Financial Economics, 29 (1): 15-39.
Cohen, J., Gaynor, L.M., Krishnamoorthy, G. & Wright, A. (2011). The impact of auditor judgments of CEO influence on audit committee independence. Auditing: A Journal of Practice and Theory, 30 (4): 129-147.
Dhaliwal, D., Lamoreaux, P., Lennox, C. & Mauler, L. (2014). Management influence on auditor selection and subsequent impairments of auditor independence during the post-SOX period. Contemporary Accounting Research, 32(2): 575-607.
Duellman, S., Hurwitz, H. & Sun, Y. (2015). Managerial Overconfidence and Audit Fees. Journal of Contemporary Accounting & Economics, 11(2): 148-165.
Fung, S., Gul, F. & Krishnan, J. (2012). City-level auditor industry specialization, economies of scale, and audit pricing. The Accounting Review, 87(4): 1281-1307.
Gervais, S., Heaton, J.B., and Odean, T. (2011). Overconfidence, compensation contracts, and capital budgeting. Journal of Finance, 66: 1735–77.
Gurdgiev, C., & Ni, Q. (2023). Board diversity: Moderating effects of CEO overconfidence on firm financing decisions. Journal of Behavioral and Experimental Finance, 37, 100783.
Hao, Y., Li, J., Cui, X., & Ni, J. (2023). CEO experience, managerial overconfidence and investment efficiency: Evidence from a natural experiment in China. Pacific-Basin Finance Journal, 80, 102083.
Hutton, A.P., Marcus, A. J. & Tehranian, H. (2009). Opaque financial reports, R2, and crash risk. Journal of Financial Economics, 18 (4): 8-10.
Johnson, E., Kuhn, J.R., Apostolu, B. & Hassell, J.M. (2013). Auditor perceptions of client narcissism as a fraud attitude risk factor. Auditing: A Journal of Practice and Theory, 32 (1): 203-219.
Kannan, Y., Skantz, T.R. & Higgs, J.L. (2014). The Impact of CEO and CFO Equity Incentives on Audit Scope and Perceived Risk as Revealed through Audit Fees. Auditing: A Journal of Practice and Theory, 33 (2): 111-139.
Kim, Y., Li, H. & Li, S. (2014). CEO Equity Incentives and Audit Fees. Contemporary Accounting Research, 32(2): 608-638.
Krishnan, G.V., Pevzner, M. & Sengupta, P. (2012). How do auditors view managers’ voluntary disclosure strategy? The effect of earnings guidance on audit fees. Journal of Accounting and Public Policy, 31 (5): 492-515.
Kouaib, A., & Lacombe, I. (2023). CEO overconfidence and subsequent firm performance an indirect effect via earnings manipulations. The Journal of High Technology Management Research, 34(1), 100452.
Malmendier, U. & Tate, G. (2005a). CEO overconfidence and corporate investment. Journal of Finance, 6 (60): 9-12.