تحقیقات حسابداری و حسابرسی

تحقیقات حسابداری و حسابرسی

ارائه و تبیین الگوی فرهنگی توسعه حسابرسی داخـلی در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محمدرضا مهربان پور 1
رضا تهرانی 2
مصطفی ملکیان کله بستی 3
1 دانشیارگروه حسابداری دانشگاه تهران
2 استاد گروه مدیریت مالی دانشگاه تهران
3 دانش آموخته دکتری حسابداری دانشگاه تهران
10.22034/iaar.2025.222684
چکیده
هدف پژوهش حاضر شناخت و درک وضعیت موجود حسابرسی داخلی در ایران و شناسایی مؤلفه‌ها و درنهایت ارائه و تدوین الگوی مناسب فرهنگی در سازمان‌ها بر توسعه حسابرسی داخلی  با توجه به شرایط کشور ایران است. به همین منظور الگوی پیشنهادی موردبررسی قرار گرفت و ابتدا با استفاده از روش تحلیل محتوا،  ادبیات و مبانی نظری برای شناسایی مؤلفه‌های اولیه و از روش کدگذاری و نظریه داده بنیاد برای شناسایی مؤلفه‌های نهایی فرهنگی مرتبط با توسعه حسابرسی داخلی در ایران و از روش دلفی برای اعتبارسنجی آن برای الگو استفاده گردید. یافته­های پژوهش نشان داد مؤلفه‌های فرهنگی که در سازمان‌ها می‌تواند در توسعه حسابرسی داخلی در ایران تأثیرگذار باشد،  شامل :1-عوامل سازمانی شامل  11مؤلفه ؛ 2- عوامل فرا سازمانی شامل 5 مؤلفه ؛. 3- عوامل فردی شامل 5 مؤلفه؛. 4 عوامل مدیریتی شامل10 مؤلفه و.5 عوامل قوانین و مقررات شامل 4مؤلفه  بوده است.  نتایج این پژوهش می‌تواند با توجه به شرایط کشور ایران باعث کمک به بهبود،  ایجاد و توسعه  حسابرسی داخلی از طریق توجه به مقوله فرهنگی در سازمان‌ها گردد وبر تعیین تأثیر حسابرسی داخلی بر ارتقای فرهنگ در سازمان‌های  ایرانی تأثیر بگذارد.   
کلیدواژه‌ها
توسعه حسابرسی داخلی
فرهنگ‌سازمانی
تحلیل محتوا
تئوری داده بنیاد
روش دلفی
  1. اخروی جوقان، ابوذر؛ نظام الدین رحیمیان و مریم قره داغی. (1391). «عوامل مؤثر بر اثربخشی حسابرسی داخلی از دیدگاه اعضای کمیته حسابرسی»، مجله بررسی های حسابداری و حسابرسی.  (3)25. صص 326 –
  2. اسدزاده، حمید؛ نیکبخت، محمدرضا؛ اسماعیل زاده مقری، علی. (1402). « طراحی و اعتبارسنجی الگوی اندازه موثر واحد حسابرسی داخلی». مجله تحقیقات حسابداری و حسابرسی، انجمن حسابداری ایران، 1402 شماره، 59 از صفحه 19 تا 4.
  3. بنی مهد، بهمن؛ نجاتی، امیر. (1395). «رابطه بین فرهنگ سازمانی و تعهد کاری حسابرسان». فصلنامه پژوهش­های حسابداری مالی و حسابرسی. سال 8، شماره 30، 119-137.
  4. رجبی، علی اکبر؛ پورعلی، محمدرضا؛ تقی پوریان، یوسف؛ فلاح، رضا. (1400). «تاثیر عوامل کلیدی موفقیت بر عملکرد نظام حسابرسی داخلی». مجله تحقیقات حسابداری و حسابرسی، انجمن حسابداری ایران، پاییز، 1400 شماره، 51 از صفحه 127 تا 142.
  5. رحمانی، علی و محمودخانی، مهناز. (1396). «بررسی مؤلفه های ارزیابی اثربخشی حسابرسی داخلی در ایران». مجله دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 6 (24)، 57-77.
  6. رحمانی، علی، قشقایی،  فاطمه،  مداحی،  آزاده.  (1394). «موانع استقرار واحد حسابرسی داخلی در دانشگاه های دولتی ایران».  فصلنامه مدیریت نظامی.  شماره 57،  سال پانزدهم،  بهار 1394،  صص 120-148.
  7. ریاحی نژاد، محدثه، توانگر، افسانه. (1401). «تاثیر فرهنگ سازمانی بر خوانایی گزارشهای مالی». مجله  تحقیقات حسابداری و حسابرسی، انجمن حسابداری ایران،  تابستان، 1401 شماره، 54 از صفحه 69 تا84.
  8. زیوری کامران، محمد جعفر، فخاری،  حسین.  (1398). «تبیین الگوی حسابرسی داخلی اثربخش از منظر ذینفعان».  فصلنامه علمی ـ مطالعات تجربی حسابداری مالی،  سال 16،  شماره 64،  زمستان 1398،  صفحات 81 تا 111.  
  9. ساسانی، علیرضا. شریفی راد،  محمد. (1391). «سودمندی حسابرسی داخلی». مجله حسابرس، آذر شماره 62، صفحه 91.
  10. کمالی دولت آبادی، محبوبه، دارابی،  رویا.  (1401 ). « اثربخشی حسابرسی داخلی و نقش حمایتی مدیریت ».  مجله مطالعات مدیریت و کارآفرینی.  دوره، 8 شماره، 1 بهار 1401،  صفحات 478 - 458.
  11. مرادی، بابک، بحری ثالث، جمال. (1397). «عوامل موثر بر اثربخشی حسابرسی داخلی در بهبود کنترل‌های داخلی مطالعه موردی: بانک‌ها و شرکت‌های دولتی آذربایجان‌غربی»، مجله دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 7 (28) : 107-122.
  12. نیکبخت، محمدرضا، رضایی، ذبیح الله، منتی، وحید. (1396). «راهبردهای ارتقای کیفیت حسابرسی داخلی»، فصلنامه مطالعات تجربی حسابداری مالی، سال چهاردهم، شماره
  13. ولیان، حسن،  حسن پور،  داوود.  (1400).  «توسعه کارراهه حرفه ای حسابرسان داخلی با توجه به ویژگیهای یادگیری سازمانی بر اساس تحلیل داده بنیاد و تحلیل کیفی تعاملی (IQA) »، مجله دانش حسابرسی.  سال بیست و یکم،  شماره 82،  بهار 1400.
  14. Adewale, Omotayo; Adeniji, Anthonia. (2013). »Impact of Organizational Culture on Human Resource Practices: A Study of Selected Nigerian Private Universities«. Journal of Competitiveness, 5 (4): 115-133.
  15. Buble, Mario. (2012). » Interdependence of Organizational Culture and Leadership Styles in Large Firms«. Management. 17 (2): 85-97.
  16. Cătălina Sitnikov, Anca Băndoi, Mariana Paraschiva Olaru (Staicu) and Alina Mădălina Belu. »Systematic Approach to Internal Control and Audit from the Perspective of Organizational Culture Practiced by Entities of Romania«. Journal of Corporate Governance, Insurance, and Risk Management (JCGIRM) (2021), Volume 8, Series 1.  pp 166-176.
  17. Chang, Y, T., Chen, H., Cheng, R, K., Chi, W. (2019). »The impact of internal audit attributes on the effectiveness of internal control over operations and compliance«. Journal of Contemporary Accounting & Economics, 15(1): 1-19.
  18. Darma Yanti , Dinda Mayang Sari , Rosalina Ghazali , Lis Djuniar, Fenty Astrina. »Management Support, Competence, Organizational Culture and Professional Ethics on Internal Audit Effectiveness«. ISSN(print): 2643-9840, ISSN(online): 2643-9875. Volume 05 Issue 04 April (2022). Page No. 826-836.
  19. Deal, T. E., & Kennedy, A. A. (2000). »Corporate Cultures: The Rites and Rituals of Corporate Life«. Harmondsworth, UK: Perseus Books.
  20. Gamayuni, R. R. (2018), »The Effect of Internal Audit Function Effectiveness and Implementation of Accrual Based Government Accounting Standard on Financial Reporting Quality«. Review of Integrative Business and Economics Research, Vol. 7, Supplementary Issue 1, PP. 46-58.
  21. Inah, E. U., Tapang, A. T., & Uket, E. E. (2014). »Organizational culture and financial reporting practices in Nigeria. Research Journal of Finance and Accounting«.5(13), 190-198.
  22. Putra, I. M. Y. D., Rasmini, N. K., Gayatri, G., & Ratnadi, N. M. D. (2021). »Organizational culture as moderating the influence of internal control and community participation on fraud prevention in village fund management during the COVID-19 pandemic«. Linguistics and Culture Review, 6(S1), 351- 362. https://doi.org/10.21744/lingcure.v6nS1.2050
  23. Stokes, H., & Harrison, R. (1992). »Diagnosing Organizational Culture. Amsterdam, Netherlands«: Pfeiffer and Co.
  24. Vander Veken, Jérémie. s. »The impact of organizational culture on internal audit effectiveness«. Louvain School of Management, Université catholique de Louvain, (2020). Prom.: Sarens, Gerrit. http://hdl.handle.net/2078.1/ thesis:24521.
تحقیقات حسابداری و حسابرسی
دوره 17، شماره 65
بهار 1404
صفحه 83-102