تحقیقات حسابداری و حسابرسی

تحقیقات حسابداری و حسابرسی

کاربست تکنیک فراترکیب در ارزیابی کنترل‌های داخلی توسط حسابرسان مستقل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد تمام دانشگاه تهران
2 دکتری دانشگاه تهران
10.22034/iaar.2025.236282
چکیده
در این زمینه پژوهش حاضر به دنبال شناسایی ارزیابی کنترل‌های داخلی توسط حسابرسان مستقل بوده است. محقق با به‌کارگیری رویکرد مرور نظام‌مند و فراترکیب، به تحلیل نتایج و یافته­های محققین قبلی دست‌زده و با انجام گام­های 7 گانه روش ساندلوسکی و باروسو، به شناسایی عوامل مؤثر پرداخته است. از بین 101 مقاله، 22 مقاله بر اساس روش CASP انتخاب شد. در این زمینه به‌منظور سنجش پایایی و کنترل کیفیت، از شاخص کاپا استفاده گردید که مقدار آن برای شاخص­های شناسایی‌شده در سطح توافق عالی شناسایی شد (711/0). نتایج حاصل از تحلیل داده­های گرداوری شده در نرم‌افزار ATLAS TI تحلیل شدند. بر اساس کدگذاری انجام‌شده نتایج به دست آمده در تکنیک فراترکیب، 6 مقوله اصلی و 64 زیرمقوله شناسایی شند. مقوله‌های اصلی عبارتند از محیط کنترلی، محیط شرکت، ابزارهای کنترل داخلی، وظایف حسابرس مستقل، ویژگی‌های حسابرس مستقل و فرهنگ کنترل داخلی. نتایج ارزیابی‌های حسابرسان مستقل می‌توانند به بهبود مستمر سیستم‌های کنترلی، ارتقاء امنیت اطلاعات و افزایش کارایی و بهره‌وری کمک کنند. براساس نتایح به دست آمده یکی از ابزارهای کلیدی برای تضمین این سلامت و صحت، سیستم‌های کنترل داخلی هستند که به منظور شناسایی و مدیریت ریسک‌ها، پیشگیری از تقلب و اشتباهات، و تضمین انطباق با قوانین و مقررات طراحی شده‌اند. به همین دلیل، ارزیابی مؤثر این سیستم‌ها توسط حسابرسان مستقل به عنوان یک بخش اساسی از فرآیند حسابرسی و نظارت داخلی در نظر گرفته می‌شود.
کلیدواژه‌ها

1.       باقرپور، حسین، فلاح نژاد، فرهاد. (1397). "بررسی رابطه بین کمیته حسابرسی، کیفیت حسابرسی مستقل و ضعف کنترل داخلی در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران". پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه غیاث الدین جمشید کاشانی.
2.       بیاتی، سعید، مرادی، مهدی، صالحی، مهدی. (1400). "رابطه بین سنگرگیری مدیریت، حق الزحمه حسابرسی مستقل و ضعف‌های کنترل داخلی مرتبط با گزارشگری مالی با تأکید بر نقش فعالیت‌های کمیته حسابرسی". پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه فردوسی مشهد.
3.       بیگدلی، امیر، مشتری دوست، تورج، جمال امیدی، مهدی. (1397). "بررسی تأثیر کنترل‌های داخلی بر اثربخشی فرآیند حسابرسی مستقل". پایان نامه کارشناسی ارشد، موسسه آموزش عالی پرندک.
4.       تاجیک جلایری، مجید، رمضانی، جواد، کامیابی، یحیی. (1400). "تأثیر چارچوب عملی حرفه‌ای بین‌المللی بر اثربخشی حسابرسی داخلی". پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، 77-102.
5.       حسینیان، فاطمه، داداشی، ایمان، ملکی، بهرام. (1397). "رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر کیفیت کنترل داخلی شرکت‌ها مبتنی بر اظهارنظر حسابرس مستقل". پایان نامه کارشناسی ارشد، موسسه آموزش عالی راه دانش.
6.       حیدری نژاد، قدرت اله، شیرمحمدی، علیرضا. (1403). "شـناسائی عوامل موثر بر کیفیت کمیته حسابرسی با استفاده از تحلیل عاملی تائیدی". تحقیقات حسابداری و حسابرسی، انجمن حسابداری ایران، 16(62)، 157-180.
7.       خداداد، سعید، رضایی، نادر. (1402). "تبیین واولویت بندی عوامل مؤثر بر ارزیابی اثربخش کنترل‌های داخلی". چشم انداز حسابداری و مدیریت، 6(83)، 243-256.
8.       خرم آبادی، مهدی، حساس یگانه، یحیی، برزیده، فرخ، صالحی صدقیانی، جمشید. (1399). "تبیین و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر ارزیابی اثربخش کنترل‌های داخلی در شرکت‌های پذیرفته‌شدة بورس اوراق بهادار تهران با رویکرد فازی". نشریه پژوهش‌های حسابداری مالی، 12(1)، 57-82.
9.       رضایی، صدیقه، محمودآبادی، حمید. (1397). "بررسی تأثیر «دستورالعمل کنترل‌های داخلی و استاندارد حسابرسی شماره 610 بر افزایش سطح اتکاء حسابرسان مستقل نسبت به عملکرد حسابرسان داخلی»". پایان نامه کارشناسی ارشد، آموزش عالی زند.
10.   صدیقی، روح الله، خانلرخانی، محمدامین، برزیده، فرخ. (1403). "ارائه مدل سنجش کیفیت ساختار کنترل‌های داخلی برای شرکت‌های بورس اوراق بهادار تهران". پژوهش‌های تجربی حسابداری، 14(1)، -.
11.   ندرلی، سعید، پناهی، مهدی، قجربیگی، مهسا. (1400). "بررسی واکنش بازار به نقاط ضعف با اهمیت کنترل داخلی با تاکید بر نقش حسابرسان مستقل". نشریه پژوهش‌های در حسابداری و علوم اقتصادی، 5، 18.
12.   نصرالله نژاد قمی، مریم، صدیقی، روح الله، شکرخواه، جواد. (1398). "تأثیر ویژگی‌های حرفه‌ای مدیر حسابرسی داخلی بر اثربخشی کنترل داخلی و نوع گزارش حسابرسی حسابرس مستقل". پایان نامه دکتری، دانشگاه علامه طباطبایی.
13.   نهتانی، م. (1401). "ارزیابی تاثیرگذاری ریسک کنترل‌های داخلی بر حسابرسی". نشریه علمی رویکردهای پژوهشی نوین مدیریت و حسابداری، 6(23)، ۹۴۶-۹۶۰.
14.   Albert, Williand, M.N., Riantono, I.E. (2024). “Analysis of the Implementation of Enterprise Risk Management (ERM) on the Performance of Financial Statements in Real Estate Company”. New Perspectives and Paradigms in Applied Economics and Business, (In: Gartner, W.C. (eds) ICAEB 2023. Springer Proceedings in Business and Economics. Springer, Cham).
15.   Cheung, K.Y., Lai, C.Y. (2024). “Does trust matter in external audits? The role of audit committee chair’s trust in external audits”. Managerial Auditing Journal, 39(1), 1-25.
16.   Chorafas, D.N. (2001). “A Methodology for Auditing the Internal Control System”. Implementing and Auditing the Internal Control System, Palgrave Macmillan, London. (Refrence type: Book Chapter in bold as a journal)
17.   Dao, M., Pham, T., Xu, H. (2022). “Internal control effectiveness and trade credit”. Rev Quant Finan Acc, 59, 1423–1452.
18.   Dell, S., Subedi, M., Hsu, M.K. et al. (2023). “The Independent Audit for Nonprofits: Does it make a Difference?”. Public Organiz Rev, 23, 1437–1453.
19.   Elmashtawy, A., Salaheldeen, M. (2023). “Big Data Techniques and Internal Control: Evidence from Egypt”. Proceedings of the 2nd International Conference on Emerging Technologies and Intelligent Systems, (In: Al-Sharafi, M.A., Al-Emran, M., Al-Kabi, M.N., Shaalan, K. (eds) ICETIS 2022. Lecture Notes in Networks and Systems, vol 584. Springer, Cham).
20.   Gokoglan, K. Sitki, A. (2022). “The Effect of The Effectiveness of The Internal Control System of The Enterprises on The Value Added of Independent Audit: Diyarbakır Sample”. Economics, Business and Organization Research, 4(1), 72-87.
21.   Hepworth, N. (2024). “International Standards of Internal Control Relevant to the Application of PFM/IC”. Public Financial Management and Internal Control, Palgrave Macmillan, Cham. (Refrence type: Book Chapter in bold as a journal)
22.   Jiang, W. (2023). “Auditor’s Consideration of Client Cybersecurity Risk – A Machine Learning-Based Analysis”. LSU Doctoral Dissertations, 6055.
23.   Kamil, O. Ahmed, E. (2020). “Extent of Adoption of External Auditor on Internal Control in Bank Auditing”. International Journal of Innovation, Creativity and Change, 10.
24.   Kartal, M.T., Çelikdemir, N.Ç. (2018). “Evaluation of Internal Control in Turkish Banking Sector in the View of Turkey Legislations and International Internal Control Models”. Strategic Design and Innovative Thinking in Business Operations, (In: Dincer, H., Hacioglu, Ü., Yüksel, S. (eds) Contributions to Management Science. Springer, Cham).
25.   Kassem, R. (2023). “External auditors’ use and perceptions of fraud factors in assessing fraudulent financial reporting risk (FFRR): Implications for audit policy and practice”. Secur J.
26.   Kesimli, I. (2019). “Survey on Assessment of External Audit Quality in Turkey”. External Auditing and Quality, (In: Accounting, Finance, Sustainability, Governance & Fraud: Theory and Application. Springer, Singapore).
27.   Kravet, T.D., McVay, S.E., Weber, D.P. (2018). “Costs and benefits of internal control audits: evidence from M&A transactions”. Rev Account Stud, 23, 1389–1423.
28.   Littan, S. (2019). “The coso internal control framework and sustainability reporting”. The CPA Journal, 89(7), 22-26.
29.   Odunko, S. N. (2022). “Internal control and firm performance from selected firms in Nigeria (2015- 2020)”. International Journal of Innovative Finance and Economics Research, 10(1), 68–80.
30.   Pham, Q. Tran, T. Bui, T. (2023). “Impacts of tax enforcement and independent audit on financial reporting quality through the internal control effectiveness: Evidence from Vietnam enterprises”. Cogent Social Sciences, 30, 14.
31.   Sandelowski, M., Barroso, J. (2007). Handbook for synthesizing qualitative research, New York, Springer. (Refrence type: Book)
32.   Velte, P. (2023). “The impact of external auditors on firms’ financial restatements: a review of archival studies and implications for future research”. Manag Rev Q, 73, 959–985.
33.   Vu, Q., Nga, N. T. T. (2022). “Does the implementation of internal controls promote firm profitability? Evidence from private Vietnamese small-and medium-sized enterprises (SMEs)”. Finance Research Letters, 45, 102–178.
34.   Wali, S., Masmoudi, S. M. (2020). “Internal control and real earnings management in the French context”. Journal of Financial Reporting and Accounting, 18(2), 363–387.
35.   Yas Khudhair, A. Hayder kareem, S. Maytham Hazim Azeez, K. (2023). “The role and importance of the external auditor in reviewing internal control in electronic accounting systems (a prospective study of the opinions of a sample of auditors in the state audit bureau)”. World Economics and Finance Bulletin, 22, 67-78.
36.   Zhou, H., Chen, H., Cheng, Z. (2016). “Internal control, corporate life cycle, and firm performance”. The Political Economy of Chinese Finance, 17, 189–209.