تحقیقات حسابداری و حسابرسی

تحقیقات حسابداری و حسابرسی

بررسی رویکردهای شناختی مدیران (احتیاط و محافظه کاری و خوش بینی-بدبینی) در هنگام تصمیم‌ گیری بر ایفای مسئولیت اجتماعی شرکت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
کیانوش رضوی نسب
زهرا پورزمانی
گروه حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.22034/iaar.2024.211305
چکیده
زمینه و هدف: مدیران ارشد شرکت‌ها، به عنوان سکانداران اصلی هدایت و رهبری شرکت‌ها، بر تصمیمات استراتژیک شرکت تأثیر قابل توجهی دارند، لذا می‌توانند تصمیمات شرکت در رابطه با ایفای مسئولیت اجتماعی را نیز تحت تأثیر قرار دهند. پژوهش‌های زیادی در زمینه ویژگی‌های مدیریت و تصمیمات گوناگون مالی و عملکردی شرکت‌ها انجام‌شده، اما شواهد کمی وجود دارد که ویژگی‌های روانشناختی مدیران را به عملکردهای غیرمالی شرکت همچون ایفای مسئولیت اجتماعی مرتبط سازد. این مسئله تا حدودی به ویژگی های شخصیتی مدیران نیز ارتباط دارد. لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی رویکردهای شناختی مدیران (احتیاط و محافظه کاری و خوش بینی-بدبینی) در هنگام تصمیم‌گیری بر ایفای مسئولیت اجتماعی شرکت، شکل گرفته است.
روش شناسی: پژوهش حاضر از نوع کاربردی و از منظر روش پژوهش از نوع کمی است. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل مدیران و کارشناسان مالی در شرکت های بورسی اوراق بهادار تهران است که با کمک جدول مورگان تعداد 213 نفر انتخاب شدند.  ابزار پژوهش پرسشنامه های استاندارد می باشد و روش تجزیه و تحلیل به کمک تحلیل عاملی تاییدی انجام شد.
یافته ها و نتیجه گیری: نتایج نشان داد بین احتیاط و محافظه کاری مدیران و خوش بینی مدیران با ایفای مسئولیت اجتماعی در سطح اطمینان 95 درصد ارتباط معناداری وجود دارد. به طور کلی نتایج این تحقیق نشان می‌د‌هد که ویژگی‌های شخصیتی مدیران بر ایفای مسئولیت اجتماعی مدیران در شرکت ها تأثیرگذار است.
کلیدواژه‌ها
رویکردهای شناختی
مسئولیت اجتماعی شرکت
محافظه کاری
خوش بینی و بدبینی
  1. اکبری، محسن، فرخنده، مهسا، ایاغ، زهرا. (1398). "بررسی تأثیر رقابت در بازار محصول بر عملکرد مالی با تعدیل‌کنندگی کیفیت افشای اطلاعات: شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران". مدیریت دارایی و تأمین مالی، 7(1)، 44-29.
  2. انورخطیبی، سعید، هاشمی، محدثه. (1402). تاثیر نظام راهبری شرکت بر میزان محافظه‌کاری در گزارشگری مالی با تاکید بر توانایی مدیران. Accounting and Corporate Governance Research، 2((2)دوره زمستان)، 89-104.
  3. تاجیک، عین اله، دیده خانی، حسین، و اسلامی مفیدآبادی، حسین. (1402). "شناسایی و رتبه بندی عوامل شناختی مؤثر بر تصمیم گیری های راهبردی مالی مدیران شرکت ملی گاز ایران". پژوهش های روان شناختی در مدیریت، 9(1)، 243-272. https://sid.ir/paper/1043708/fa
  4. حاجی هاشمی و رنوسفادرانی، منصوره، عبدلی، محمد رضا (1399). "تاثیر بیش اطمینانی مدیران بر میزان افشای اطلاعات به صورت داوطلبانه و مسئولیت‌پذیری اجتماعی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران"، فصلنامه علمی پژوهشی دانش سرمایه‌گذاری، سال نهم، شماره سی و پنجم، صص 36
  5. حساس یگانه، یحیی و احمدی، مرتضی، (1394)، "رابطة ساز وکارهای حاکمیت شرکتی و محافظه کاری"، فصلنامه مطالعات تجربی حسابداری مالی، 11 (83)، 30 (54)
  6. خواجوی، شکراله، دهقانی سعدی، علی اصغر، & روستا، منوچهر. (1397). "بررسی نقش تعدیل‌کنندگی خودشیفتگی مدیران در تبیین رابطه بین مسئولیت ‌پذیری اجتماعی و عملکرد مالی شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران". تحقیقات حسابداری و حسابرسی، انجمن حسابداری ایران، 10(39)، 57-74.
  7. خواجوی، م.، و مرادی، م.، و خوشکار، ف. (1400). "تاثیر بیش اعتمادی مدیران و مسئولیت‌پذیری اجتماعی بر هزینه سرمایه". شباک، 7(5 (پیاپی 62))، 83-92.
  8. دراجی، میترا، بنی مهد، بهمن، شکری، اعظم. (1398). "رابطه میان محافظه کاری اجتماعی و جهت گیری اخلاقی حسابداران و حسابرسان". تحقیقات حسابداری و حسابرسی، انجمن حسابداری ایران، 11(42)، 177-192.
  9. ذبیحی شیخ رجه کیا، فغانی ماکرانی خسرو، ذبیحی علی. (1400)، "ویژگی شخصیتی هیجان‌پذیری مدیران و مسئولیت‌پذیری اجتماعی شرکت‌ها" مجله علوم پزشکی رازی. ۱۴۰۰; ۲۸ (۴) :۱۱۵-۱۲۴
  10. راهداری، امیرحسین و سحر سپاسی. (1397). مسئولیت اجتماعی شرکتی و کسب‌وکار پایدار، چاپ اول، سازمان اتکا، مرکز تحقیقات و نوآوری.
  11. شاه‌حسینی، محمدعلی و سعید عربلوی ‌مقدم. (1395). مسئولیت اجتماعی شرکتی رویکردی جامع، چاپ اول، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  12. صالحی، اله کرم و موسوی، روح اله و مرادی، محمد. (1396). "برر سی تأثیر خوش بینی مدیریتی بر حسا سیت سرمایه‌گذاری به جریان نقدی". دانش مالی تحلیل اوراق بهادار، سال دهم، شماره 33، صفحه 65- 76.
  13. عبدالرضائی، سبحان، جنانی، محمدحسن، همت فر، محمود. (1401). "خودشیفتگی مدیران و ارزش شرکت: نقش تعدیل کنندگی مسئولیت اجتماعی شرکت" تعالی منابع انسانی، 3(4)، 94-78.
  14. فخاری، حسین، حسن نتاج کردی، محسن. (1397). "اثر تعدیل کنندگی راهبری شرکتی بر ارتباط بین رقابت در بازار محصول و کیفیت سود پیش بینی شده توسط مدیریت". پژوهش هایحسابداری مالی و حسابرسی، 10(38)، 237-209.
  15. کارگرکامور، ن.، و خانمحمدی، م.، و یزدانی، ش.، و مرادی، ز. (1399). "بررسی تاثیر جهت‌گیری مذهبی بر رویکردهای اخلاقی تصمیم‌گیری مدیران مالی". دانش سرمایه گذاری، 9(34)، 127-147.
  16. کاظم‌پور، مرتضی. (1396). "مسئولیت‌پذیری اجتماعی شرکت‌ها در کشورهای مختلف جهان"، راهبردهای حسابداری، شماره 1، صص 51-41.
  17. مالی، مجتبی، فلاح، میر فیض، سعیدی، علی. (1400). "طراحی و تبیین الگوی کاهش پیامدهای تورش‌های رفتاری مالی موثر در رکود نظام بانکی". نشریه چشم‌انداز مدیریت مالی، 11(33)، -. doi: 10. 29252/jfmp. 2021. 96106
  18. نصیر زاده، فرزانه و عباس زاده، محمد رضا و ذوالفقار آرانی، محمد حسین. (1396). "بررسی تأثیر خوش بینی مدیران و عدم تقارن اطلاعات ناشی از آن بر روی ریسک سقوط قیمت سهام". فصل نامه حسابداری مالی، سال نهم، شماهر 34، صفحه 35- 70.
  19. Hegde، p. and Mishra، D. R. (2019). Married CEOs and corporate social responsibility. Journal of Corporate Finance، 58، 226-246.
  20. Heyler، G.، Armenakis، A. A.، Walker، A. G.، & Collier، D. Y. (2016). A Qualitative Study Investigating the Ethical Decision Making Process: A Proposed Model. Leadership Quarterly، 27(5)، 788–801.
  21. Howe، S.؛ and R. Tilower (2021). Does voluntary disclosure improve stock price informativeness? Financial Management، Vol. 37، pp. 747-768.
  22. Kim، S.، & Thapa، B. (2018). Relationship of ethical leadership، corporate social responsibility and organizational performance. Sustainability، 10(2)، 447.
  23. Laux, C., & Laux, V. (2023). Accounting conservatism and managerial information acquisition. Journal of Accounting and Economics, 101630.
  24. Lioret، (2016). Modeling Corporate Sustainability Strategy. Journal of Business Research، Vol. 69، No. 2، 418-425.
  25. Mantovani، ، Lucas، M. D. A.، and N. Angela. (2017). How Motivations for CSR and Consumer-Brand Social Distance Influence Consumers to Adopt Pro-Social Behavior. Journal of Retailing and Consumer، Services، Vol. 36، 156-163.
  26. Park، (2019). Corporate social responsibility as a determinant of corporate reputation in the airline industry. Journal of Retailing and Consumer Services، Volume 47، Pages 215-221.
  27. Rousselet، ، Brial، B.، Cadario، R.، & Béji-Bécheur، A. (2018). Moral Intensity، Issue Characteristics، and Ethical Issue Recognition in Sales Situations. Journal of Business Ethics. https: //doi. org/10. 1007/s10551-018-4020-1.
  28. Schwartz، S. (2017). Business Ethics، An Ethical Decision-Making Approach. Wiley Blackwell، New Jersey.
  29. Silva، A.، Opatha، H. H. D. N. P.، & Gamage، A. S. (2021). Towards Extending the Ethical Dimension of Human Resource Management. International Business Research، 9(10)، 255–264.

 

تحقیقات حسابداری و حسابرسی
دوره 16، شماره 63
پاییز 1403
صفحه 39-60