1
دانشجوی دکتری حسابداری، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران
2
دانشیار گروه حسابداری، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران
3
استادیار گروه حسابداری، واحد شبستر، دانشگاه آزاد اسلامی، شبستر، ایران
10.22034/iaar.2025.222683
چکیده
مدیریت سود به عنوان دستکاری سود توسط مدیریت به منظور دستیابی به قسمتی از پیشداوریهای مربوط به سود مورد انتظار تعریف شده است. در این راستا پژوهش حاضر به تبیین نقش مدل های بدیل با الهام از مفاهیم روانشناسی ادراکی در گستره یک طیف شامل عقلانیت محدود و نامحدود بر رفتار مدیریت سود از طریق پیشبینی روابط علَی میان سازه های حداکثر عقلائی بودن، حداقل عقلائی بودن، قضاوت های ابتکاری، پدیده اقناع و مدیریت سود کارا پرداخته است. جامعه آماری این پژوهش، مدیران عالیرتبه، میانه و مالی شرکتهای فعال در بازار سرمایه بوده و جهت گردآوری دادهها از پرسشنامه استاندارد استفادهشده است. پس از انجام آزمونهای پایایی و روایی دادههای نمونه، تحلیلهای مربوط بر اساس رویکرد مدل یابی ساختاری[1] صورت گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که مدل انسان اقتصادی و مدل عقلانیت محدود بر مدیریت سود کارا تاثیر دارد. به بیانی دیگر حداکثر عقلایی بودن مدیران و به وجود آمدن پدیده اقناع در رفتار مدیران، مدیریت سود کارا نیز افزایش می یابد.
پارسایی، منا و ملانظری، مهناز .(1398). "نقش حسابداری ذهنی در تصمیمات بودجه بندی سرمایه ای". حسابداری مدیریت، 12(41)، 1-18.
خاکی، غلامرضا. (1390). روش تحقیق با رویکردی به پایان نامه نویسی. چاپ هشتم، تهران، انتشارات بازتاب.
دادار. ام البنین و جعفری، سیده محبوبه. (1399). "بررسی تاثیر رفتار احساسی سرمایه گذاران و سهام شناور آزاد بر بازدهی در بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از روش گشتاورهای تعمیم یافته". دانش سرمایه گذاری، 9(34)، 317-331.
کردستانی، غلامرضا؛ بهرامفر، نقی و امیری، علی. (1398). "بررسی تاثیر کیفیت افشاء بر عدم تقارن اطلاعاتی". پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی، 11(42)، 159-178.
ملازاده، محمد؛ لاری دشتفیاض، محمود و ساعی، محمدجواد. (1395)." تأثیر دانش مالی مدیرعامل بر روی مدیریت سود". پژوهشهای حسابداری مالی و حسابرسی، 8 (30)، 37-59.
میرلوحی، سیدمجتبی و محمدی تودشکی، نیما .(1399). "تشکیل سبد سرمایه گذاری بهینه در بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از روش های خوشه بندی سلسله مراتبی و تفکیکی". دانش سرمایه گذاری، 9(34)، 333-354.
هاشمی بهرمان، مریم و پورزمانی، زهرا. (1399). "تأثیر سبک های تصمیم گیری بر گزارشگری مالی متقلبانه (رویکرد مدل یابی ساختاری)". پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی، 12(47)، 77-91.
Chapman, T., Craig, J., Steenburgh, J. (2011). An Investigation of Earnings Management Through Marketing Actions. Management Science, 57(1), 44-62.
Chin, W. W., Marcolin, B.L., and Newsted, P.R., (2003). A partial least squares latent variable modeling approach for measuring interaction effects: Results from a Monte Carlo simulation study and an electronic-mail emotion/adoption study. Information systems research, 14(2), 189-217.
Cupertino, C.M., Martinez, A.L., da Costa Jr, N.C.A.,Earnings Manipulations by Real Activities Management and Investors’ Perceptions, Research in International Businessand Finance,http://dx.doi.org/10.1016/j.ribaf.2015.02.015.
Farrell, K., Unlu, E. and Yu, J. (2014). Stock repurchases as an earnings management mechanism: the impact of financing constraints. Journal of Corporate Finance, 25, 1-15.
Huang, Hua-Wei & Feng, Zhi-Yuan & Abdel Zaher, Angie. (2019). Fair Value and Economic Consequences of Financial Restatements. Finance Research Letters. 34. 10.1016/j.frl.2019.07.017.
Koszegi, B., & Matejka, F. (2018). An attention-based theory of mental accounting. Charles University in Prague and the Economics Institute of the Czech Academy of Sciences.
Li, D., and Ying, X. (2016). Does Stock Market Liquidity Help Deter Earnings Management? Evidence from the SEC Tick Size Pilot Test (July 3, 2019). 29th Australasian Finance and Banking Conference 2016. Available at SSRN: https://com/abstract=2825789 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2825789 .
Lo, H. C., Wu, R. S., & Kweh, Q. L. (2017). Do institutional investors reinforce or reduce agency problems? Earnings management and the post-IPO performance. International Review of Financial Analysis, 52, 62-76.
Luthans, f. (1992). organizational behavior, sixth edition, McGrawHill international editions, management series.
Nik, F., Shams, S., Tehrani, R., & Seygali, M. (2021). Modeling the selection of the optimal stock portfolio based on the combined approach of clustered value at risk and Mental Accounting, International Review of Financial Analysis, DOI: 10.30699/IJF.2021.265185.1187.
Petit. Berhart Jose, Vaquero Lafuente, Esther, Ru´a Vieites, Antonio.(2019). How information technologies shape investor sentiment: A web-based investor sentiment index. Borsa _Istanbul Review : http://www.elsevier.com/journals/borsa-istanbul-review/2214-8450.
Rosman, A. J., Biggs. S. F., & Hoskin, R. E. (2012). The Effects of Tacit Knowledge on Earnings Management Behavior in the Presence and Absence of Monitoring at Different Levels of Firm Performance. BEHAVIORAL RESEARCH IN ACCOUNTING American Accounting Association, 24(1), 109–130.
Shanti, R.(2016). Mental Accounting in Managers’ Preferences Related to Aggregation Versus Disaggregation Income Statement Items. Journal of Business and Economics Review.
Thaler, Richard. (1990). Saving, Fungibility, and Mental Accounts.. Journal of Economic Perspectives. 4, 193-205. 10.1257/jep.4.1.193.
Zagers Mamedoval, I. (2015). The Effect of Leverage Increases on Real Earnings Management Master Thesis. Erasmus University, Netherlands.
Belski, W.H, Beams, J.D., Brozovsky, J.A. (2008). Ethical Judgments in Accounting : An Examination on the Ethics of Managed Earnings. The Journal of Global Business Issues, 2 (2), 59-68.
Scott, Susanne & Bruce, Reginald. (1995). Decision-Making Style: The Development and Assessment of a New Measure. Educational and Psychological Measurement - EDUC PSYCHOL MEAS. 55. 818-831. 10.1177/0013164495055005017.
