1
استاد، گروه حسابداری ، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
2
دانشجوی دکتری، گروه حسابداری ، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
10.22034/iaar.2025.230714
چکیده
اندازه موسسه حسابرسی، به عنوان یکی از عوامل کلیدی در کیفیت خدمات حسابرسی شناخته میشود. موسسات بزرگتر، به دلیل برخورداری از منابع مالی بیشتر، نیروی انسانی متخصصتر و زیرساختهای قویتر، قادر به ارائه خدمات حسابرسی با کیفیت بالاتری هستند. این کیفیت بالاتر، به کاهش ریسک اطلاعاتی و افزایش اعتماد سرمایهگذاران به صورتهای مالی صندوق منجر میشود. در نتیجه، سرمایهگذاران با اطمینان بیشتری به خرید و فروش واحدهای صندوق اقدام کرده و این امر میتواند به افزایش حجم معاملات و در نهایت، کسب سود معاملاتی بیشتر برای صندوق شود. پژوهش حاضر باهدف بررسی نقش اندازه مؤسسه حسابرسی شرکت سرمایهپذیر بر کسب سود معاملاتی صندوقهای سرمایهگذاری مشترک، دادههای 18 صندوق طی سالهای 1396 تا 1401 بررسی و در نهایت 1447 سال - شرکت که برای صندوقهای سرمایهگذاری مشترک سود معاملاتی داشتهاند، انتخاب و با استفاده از رگرسیون چندگانه و آزمون t welch تجزیهوتحلیل صورت گرفت. نتایج بیانگر آن بود در کسب سود معاملاتی صندوقهای سرمایهگذاری مشترک، صورتهای مالی حسابرسی شده توسط مؤسسات حسابرسی با رتبه یک و مؤسسات حسابرسی ادغام شده، تأثیرگذار است. بهعبارتدیگر، شرکتهای سرمایهپذیر که صورتهای مالی آنها توسط مؤسسات حسابرسی با رتبه یک حسابرسی میشوند، سود معاملاتی بیشتری برای صندوقهای سرمایهگذاری مشترک به همراه دارند. از سویی دیگر، شرکتهای سرمایهپذیر حسابرسی شده توسط مؤسسات حسابرسی ادغام شده، سود معاملاتی صندوقهای سرمایهگذاری مشترک را کاهش میدهند.
تاجمیر ریاحی، حامد، اسمعیلی اتوئی، سلمان، حبیبی، محمدحسن. (1396). “بررسی کارایی صندوقهای سرمایهگذاری مشترک بر اساس مدلهای تحلیل پوششی دادهها”. پژوهش در مدیریت تولید و عملیات، 7(1)، ، صص 103-83.
سینایی، حسنعلی، مهرابی، علی، بصیرزاده، هادی، صمندر، مهسا. (1395). “تشکیل پرتفویی از صندوقهای سرمایهگذاری سهامی با استفاده از مدل کمینهسازی ندامت مورد انتظار”. https://civilica.com/doc/1820969
خاکزاد بناب، مهرداد، میرزایی صلحی، آیسان. (1401). “بررسی تأثیر کیفیت حسابرسی بر عملکرد مالی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران”. ، ، ، . https://civilica.com/doc/1568843
(1391). دستورالعمل طبقه بندی موسسات حسابرسی سازمان بورس اوراق بهادار تهران، ، تهران، سازمان بورس اوراق بهادار تهران.
رحیمینژاد، اسماعیل. (1391). عملکرد صندوقهای سرمایهگذاری مشترک در ایران، ، تهران، ایران، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی. https://sid.ir/paper/803836/fa
زمهریرلو، سمیرا، منصور فر، غلامرضا، غیور، فرزاد. (1399). “تبیین عوامل مؤثر بر صدور و ابطال واحدهای صندوق سرمایهگذاری مشترک - مقایسه رفتار صندوقهای سرمایهگذاری در سهام و صندوقهای سرمایهگذاری با درآمد ثابت”. راهبرد مدیریت مالی، 8(29)، ، صص 70-61.
محمدرضایی، فخرالدین، فرجی، امید، فتاحی دولتآبادی، فروزان. (1401). “ادغام مؤسسات حسابرسی و تأخیر در گزارش حسابرسی: بررسی استدلالهای متناقض”. پیشرفتهای حسابداری، 14(1)، ، صص 309-277.
مشایخ، شهناز، قدرتی، منا، محمدی، فائزه. (1390). “مروری بر صندوقهای سرمایهگذاری مشترک و شاخصی”. حسابداری و منافع اجتماعی، 1(1)، ، صص 84-59.
مشایخ، شهناز، شمس، زهرا. (1397). “رابطه کیفیت حسابرسی و ارتباط با ارزش سود و ارزش دفتری سرمایه با نگاهی بر رتبهبندی مؤسسات حسابرسی معتمد سازمان بورس و اوراق بهادار تهران”. تحقیقات حسابداری و حسابرسی (تحقیقات حسابداری)، انجمن حسابداری ایران، 10(38)، ، صص 39-54.
مهربان پور، محمدرضا، سید علیاکبر بهطهائی پور. (1393). “بررسی عوامل مؤثر بر کیفیت حسابرسی و مقایسه نحوه رتبهبندی مؤسسات حسابرسی در ایران با سایر مؤسسات بینالمللی”. کنفرانس بینالمللی حسابداری، اقتصاد و مدیریت مالی، ، تهران، .
میرزا محمدی، محمدعلی، علاجی، معصومه، محمدی امین، لیلا. (1399). “تأثیر محافظهکاری حسابرس و رتبهبندی مؤسسات حسابرسی بر مدیریت سود مبتنی بر اقلام تعهدی”. چشمانداز حسابداری و مدیریت، 3(23)، ، صص 15-1.
Chen, T., Harford, J., Lin, C. (2015). “Do analysts matter for governance? Evidence from natural experiments”. Journal of Financial Economics، 115، ، PP: 383–410.
Choi, J. H., Kim, S., Raman, K. K. (2017). “Did the 1998 merger of Price Waterhouse and Coopers & Lybrand increase audit quality?” Contemporary Accounting Research، 34(2)، ، PP: 1071-1102.
DeAngelo, L. (1981). “Auditor Size and Audit Quality”. Journal of Accounting and Economics، 3، ، PP: 297−322.
Gong, Q., Li, O. Z., Lin, Y., Wu, L. (2016). “On the benefits of audit market consolidation: Evidence from merged audit firms”. The Accounting Review، 91(2)، ، PP: 463-488.
Knechel, W. R., Rouse, P., Schelleman, C. (2009). “A modified audit production framework: evaluating the relative efficiency of audit engagements”. The Accounting Review، 84(5)، ، PP: 1607-1638.
Nelson, M., Tan, H. T. (2005). “Judgment and decision making research in auditing: a task, person and interpersonal interaction perspective”. Auditing: A Journal of Practice & Theory، 24 (Supplement)، ، PP: 41-71.
Oroud, Y., Almashaqbeh, M., Almahadin, H., Hashem, A., Altarawneh, M. (2023). “The effect of audit quality as a moderator on the relationship between financial performance indicators and the stock return”. Decision Science Letters، 12(2)، ، PP: 191-198