تحقیقات حسابداری و حسابرسی

تحقیقات حسابداری و حسابرسی

تاثیر مخاطرات اخلاقی میان مدیران و سهامداران بر قیمت­ گذاری نادرست سهام با لحاظ کردن نقش محافظه ­کاری حسابرس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
گروه حسابداری، واحد فیروزآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزآباد، ایران.
10.22034/iaar.2026.244181
چکیده
هدف: فقدان اطلاعات واضح، با دقت بالا و به موقع، عاملی ویژه و اساسی در مورد ارزش‌گذاری نادرست سهام است. بیشتر قیمت‌گذاری‌های غلط و ناصحیح به صورت ارزش‌گذاری بیش از حد است، یعنی قیمتی که برای سهام در نظر گرفته می­شود بیش از ارزش واقعی و بنیادی آن است و منافع زیادی نصیب مدیران می‌شود، بنابراین مدیران از این عدم تقارن اطلاعاتی گاها استقبال نیز می­نمایند که حسابرسان در این زمینه می­توانند نقش موثری را ایفا نمایند. بنابراین پژوهش حاضر در پی ردیابی تاثیر مخاطرات اخلاقی میان مدیران و سهامداران بر قیمت­گذاری نادرست سهام با لحاظ کردن نقش محافظه­کاری حسابرس است.
روش: در راستای رسیدن به اهداف پژوهش نمونه­ای مشتمل بر 146 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از نمونه­گیری حذف سیستماتیک در طول سال­های 1392-1401 انتخاب و در نهایت آزمون فرضیه‌های پژوهش با کمک آزمون رگرسیون خطی چندگانه مبتنی بر داده‌های تابلویی و آزمون­های زیر مجموعه آن انجام پذیرفت و نتایجی حاصل گردید که در ادامه ارائه شده است.
یافته‌ها: مشاهده گردید که بین مخاطرات اخلاقی میان مدیران و سهامداران و قیمت­گذاری نادرست سهام رابطه مستقیم وجود دارد و محافظه­‌کاری حسابرس نیز بر این رابطه تاثیرگذار است و در تعامل با مخاطرات اخلاقی می­تواند این تاثیرگذاری را معکوس نماید و قیمت‌گذاری نادرست سهام را کاهش دهد. نتیجه‌گیری: پژوهش حاضر مدارک سودمندی فراهم آورد که با کاهش مخاطرات اخلاقی میان مدیران و سهامداران می­توان قیمت­گذاری نادرست را کاهش داد و در این زمینه محافظه­کاری حسابرسان را نمی­توان نادیده گرفت.
کلیدواژه‌ها

1.       احمدی فارسانی، فرشید، الله یاری، علی اکبر. (1402). «بررسی تجربی تاثیرگذاری محافظه‌کاری حسابرس در ممانعت از قیمت‌گذاری نادرست سهام». پیشرفت‌های حسابداری.
2.       ابریشمی، حمید، توحیدی‌نیا، ابوالقاسم، خزایی، فاطمه. (1396). «بررسی و تبیین مخاطرات اخلاقی و انتخاب نامناسب در بازار سرمایه و نقش اخلاق در کاهش آن». مدیریت مخاطرات محیطی.
3.       بادآورنهندی، یونس، سرافراز، الهه. (1397). «ارتباط بین قیمت‌گذاری نادرست سهام و میزان سرمایه‌گذاری‌های شرکت با تأکید بر نقش محدودیت‌های مالی و افق زمانی سرمایه‌گذاری سهامداران». دانش مالی تحلیل اوراق بهادار.
4.       خدادادی، ولی، نوروزی، محمد. (1395). «قیمت‌گذاری نادرست سهام و رفتار سرمایه‌گذاری شرکت‌ها: شواهدی از نظریه‌ی ارضای سهامداران». پیشرفت‌های حسابداری.
5.       خلیفه سلطانی، سیداحمد، برزگر، غزاله. (1395). «رابطه مخاطرات اخلاقی و مدیریت سود». مجله دانش حسابداری.
6.       خواجوی، شکراله، ابراهیمی، مهرداد. (1394). «کیفیت حسابرسی و محافظه‌کاری: شواهدی از شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران». تحقیقات حسابداری و حسابرسی. انجمن حسابداری ایران.
7.       دانشور، هادی، برادران حسن‌زاده، رسول. (1398). «تاثیر محافظه‌کاری حسابرس بر ارزش شرکت». هفدهمین همایش ملی حسابداری ایران.
8.       رستمی، وهاب، محمدی، مهدی، کارگر، حامد. (1402). «تاثیر محافظه‌کاری حسابرس بر محتوای اطلاعاتی سود با لحاظ کردن نقش قابلیت مقایسه اطلاعات حسابداری». دانش حسابداری مالی.
9.       رضوی خسروشاهی، سید مهدی، برادران حسن زاده، رسول، زینالی، مهدی. (1401). «تأثیر مؤلفه‌های پیچیدگی اطلاعاتی، عملیاتی و راهبری شرکت بر قیمت‌گذاری نادرست سهام». تحقیقات مالی.
10.   رستمی، وهاب، مهرآور، مهدی، کارگر، حامد. (1401). «تأثیر مدیریت ریسک بر سرعت تعدیل اهرم مالی در مراحل چرخه عمر شرکت‌ها». پیشرفت‌های حسابداری.
11.   زلقی، حسن، بیات، مرتضی. (1394). «نقش دیدگاه حسابداری محافظه کاری در مدیریت نقدینگی». پژوهش‌های تجربی حسابداری.
12.   ستایش، محمد حسین، شمس الدینی، کاظم. (1395). «بررسی رابطه‌ی بین گرایش احساسی سرمایه‌گذاران و قیمت سهام شرکتهای پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران». پیشرفت‌های حسابداری.
13.   عبدی گلزار، بهمن، بادآور نهندی، یونس، زینالی، مهدی. (1400). «ارائه مدلی برای سنجش خطر اخلاقی مدیران بر مبنای داده های مالی در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران». پژوهش‌های تجربی حسابداری.
14.   عبدی گلزار، بهمن، بادآورنهندی، یونس، زینالی، مهدی. (1402). «تاثیر مخاطره اخلاقی بین مدیران و سهامداران بر مدیریت سود تعهدی و واقعی با تاکید بر مکانیزم‌های حاکمیت شرکتی». دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت.
15.   فروغی، داریوش، فروغی ابری، میثم، کاظمی، ایرج. (1399). «تاثیر ریسک برآورد خطر ورشکستگی بر محافظه کاری حسابرس». مجله دانش حسابداری.
16.   قربانی، بهزاد، پورطاهر اقدام، فرزانه، رهنمای رودپشتی، فریدون. (1401). «تاثیر محافظه کاری حسابرس و وجود عدم قطعیت سیاست‌های اقتصادی بر کیفیت سود». قضاوت و تصمیم‌گیری در حسابداری و حسابرسی.
17.   مجتهدزاده، ویدا، اثنی عشری، حمیده. (1394). «کیفیت سود و ویژگی های آن از دو منظر مباشرت و ارزشیابی». مطالعات حسابداری و حسابرسی. انجمن حسابداری ایران.
18.   مهدوی، غلامحسین، منفرد مهارلوئی، محمد. (1390). «ترکیب هیأت‌مدیره و هزینه‌های نمایندگی (بررسی مفروضات تئوری مباشرت در شرکت‌های ایرانی)». تحقیقات حسابداری و حسابرسی. انجمن حسابداری ایران.
19.   نوروزی، محمد، عباسی، ابراهیم، داداشی، ایمان، آذین‌فر، کاوه. (1400). «مدل‌بندی نقش تعدیلی حاکمیت شرکتی بر رابطه بین خوانایی گزارشگری مالی و هزینه نمایندگی». راهبرد مدیریت مالی.
20.   نیکو، هانیه، ابراهیمی، سیدکاظم، جلالی، فاطمه. (1399). «گرایش احساسی سرمایه گذار، نوسان پذیری غیر سیستماتیک و قیمت‌گذاری نادرست سهام در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران». راهبرد مدیریت مالی.
21.   وقفی، سیدحسام، اشکوه، آزاده. (1400). «بررسی تاثیر عدم تقارن اطلاعاتی بر قیمت‌گذاری نادرست سهام با تاکید بر نقش ارتباط سیاسی شرکت». پیشرفت‌های حسابداری.
22.   Al Ani, M. K., Chong, H. G. (2021). “Interplay between Accounting Conservatism, Auditing Conservatism and Quality of Earnings in Oman”. International Journal of Economics, Management and Accounting.
23.   Alharasis, E. E., Alkhwaldi, A. F., Hussainey, K. (2024). “Key audit matters and auditing quality in the era of COVID-19 pandemic: the case of Jordan”. International Journal of Law and Management.
24.   Bagonza, A., Yan, C., Rech, F. (2024). “The moderating impact of the audit committee on the relationship between audit quality and market reactions in South Africa”. Journal of Accounting & Organizational Change.
25.   Basu, S. (1997). “The conservatism principle and the asymmetric timeliness of earnings”. Journal of Accounting and Economics.
26.   Cao, Z., Chelikani, S., Kilic, O., Wang, X. (2022). “Implied Volatility Spread and Stock Mispricing”. Journal of Behavioral Finance.
27.   Chen, L., Wang, J., Wu, C., Zhu, H. (2020). “Divergent Opinion, Trading Information, and Stock Price Co-movements”. Advances in Pacific Basin Business, Economics and Finance.
28.   Chung, R., Firth, M., Kim, J. (2003). “Auditor Conservatism and Reported Earnings”. Accounting and Business Research.
29.   Chy, M., Hope, O. K. (2021). “Real effects of auditor conservatism”. Review of Accounting Studies.
30.   Elshafie, E. (2022). “The impact of reducing reporting requirements on audit quality, auditor effort and auditor conservatism”. Accounting Research Journal.
31.   Elshafie, E. (2023). “Critical audit matters: litigation, quality and conservatism”. Review of Accounting and Finance.
32.   He, M., Huang, J., Zhu, H. (2021). “Heterogeneous beliefs and idiosyncratic volatility puzzle: evidence from China”. China Finance Review International.
33.   Mrad, S., Hamza, T., Manita, R. (2024). “Corporate investment sensitivity to equity market misvaluation”. Review of Accounting and Finance.
34.   Muhammad, U., Saleem, S., Muhammad, A. u. H., Mahmood, F. (2018). “Stock mispricing and investment decisions: evidence from Pakistan”. Journal of Financial Reporting and Accounting.
35.   Saleh Aly, S. A., Diab, A., Abdelazim, S. I. (2023). “Audit quality, firm value and audit fees: does audit tenure matter? Egyptian evidence”. Journal of Financial Reporting and Accounting.
36.   Xiong, X., Meng, Y., Joseph, N. L., Shen, D. (2020). “Stock mispricing, hard-to-value stocks and the influence of internet stock message boards”. International Review of Financial Analysis.
37.   Liu, Z., Tang, H., Zhang, C. (2023). “Corporate governance, moral hazard, and financialization”. International Review of Economics & Finance.