1
گروه حسابداری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه جهرم، جهرم ، ایران.
2
گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
10.22034/iaar.2026.555801.1881
چکیده
هدف: با توجه به رشد سریع شرکتهای فناوریمحور و حساسیت بالای ذینفعان به شفافیت و کیفیت اطلاعات مالی، هدف اصلی این پژوهش، تحلیل تأثیرگزارشگری مالی بلادرنگ بر کاهش رفتارهای فرصتطلبانه مدیران و کاهش مدیریت سود است.
روش: رویکرد پژوهش حاضر، کیفی است و دادهها از طریق 22 مصاحبه نیمهساختاریافته با مدیران مالی و حسابرسان ارشد در سال 1404 جمعآوری و تجزیه و تحلیل شده است. نمونهگیری به روش هدفمند انجام شد و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. دادهها به کمک نرمافزار NVivo کدگذاری شدند.
یافتهها: یافتهها حاکی از چهار مضمون اصلی بودند: تحول شفافیت مالی، فشار مضاعف و سازگاری سازمانی، بازتعریف نقش و اختیارات مدیریت، و نوآوری فناورانه و فرصتهای رشد. تحول شفافیت مالی به کاهش عدمتقارن اطلاعاتی و افزایش اعتماد بازار انجامیده، اما همراه با آن فشار زمانی و نیاز به انطباقهای ساختاری نیز افزایش یافته است. مضمون فشار مضاعف بر نیاز به سرمایهگذاری در آموزش و زیرساخت تأکید دارد؛ بازتعریف نقش مدیریت به محدودیت در رویههای سنتی مدیریت سود منجر شده، هرچند موجب ظهور روشهای جدیدتر و پیچیدهتر نیز شده است و مضمون نوآوری فناورانه فرصتهای تازهای برای ارتقاء مزیت رقابتی ترسیم میکند.
نتیجهگیری: تقویت فرهنگ شفافیت، بهروزرسانی چارچوبهای نظارتی، و سرمایهگذاری بر سازگاری فناورانه و انسانی از جمله اقدامات کلیدی برای بهرهبرداری مؤثر از گزارشگری بلادرنگ در ایران محسوب میشود. همچنین گزارشگری بلادرنگ اگرچه موانع جدی بر مسیر مدیریت سود ایجاد کرده، اما بهتنهایی قادر به حذف کامل آن نیست. از منظر عملی، نتایج این پژوهش پیامدهای روشنی برای مدیران، قانونگذاران و سرمایهگذاران دارد.