1
استادیار، گروه حسابداری، مجتمع آموزش عالی بافت، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.
2
استادیار، گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
10.22034/iaar.2026.574972.1913
چکیده
هدف این پژوهش، شناسایی و تبیین الگوی مفهومی وقوع پدیده نفرین برنده در حسابرسی است. در این پژوهش، بهمنظور گردآوری دادههای مورد نیاز، در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵، از مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۱۵ نفر از حسابداران رسمی بهره گرفته شد. مشارکتکنندگان از طریق روش نمونهگیری گلولهبرفی انتخاب شدند. دادههای حاصل از این مصاحبهها با استفاده از نرمافزار MAXQDA 10 و نظریه دادهبنیاد تحلیل شدند. یافتهها نشان میدهد که پدیدۀ نفرین برنده در بازار خدمات حسابرسی حاصل تعامل عوامل ساختاری، اقتصادی و فرهنگی است. شرایط علّی شامل رقابت ناسالم و تمرکز بر قیمت، ضعف در ارزشگذاری کیفیت، تلاش برای بقا، فشار زمانی، ابهام در انتظارات صاحبکار و ناآگاهی از برآورد بهای تمامشده خدمات هستند. ضعف نظارت حرفهای و فرهنگ سازمانی نادرست از جمله شرایط زمینهایاند که تداوم پدیده را تسهیل میکند. فشار ذینفعان و محدودیت منابع انسانی بهعنوان شرایط مداخلهگر، شدت پدیده را افزایش میدهند. راهبردهای واکنشی مؤسسات در کاهش کیفیت و سازش با صاحبکار، آن را تشدید کرده، در حالیکه اصلاح نظام قیمتگذاری و تقویت نظارت میتواند پیامدهای منفی مانند افت کیفیت و کاهش اعتماد عمومی را کاهش دهد.پدیده نفرین برنده، بهعنوان یکی از چالشهای بنیادین حرفه حسابرسی، ناشی از تعارض منافع اقتصادی و تضعیف معیارهای حرفهای در فضای رقابتی است. بروز این پدیده نهتنها کیفیت خدمات حسابرسی را تحت تأثیر قرار میدهد، بلکه اعتماد عمومی به نتایج گزارشهای مالی را نیز خدشهدار میسازد.