تحقیقات حسابداری و حسابرسی

تحقیقات حسابداری و حسابرسی

اثر نقدشوندگی سهام بر ویژگی قرارداد حسابرس و صاحبکار : نقش تعدیلگر کیفیت حسابرسی مبتنی بر ورودی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه حسابداری، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران
2 استادیار گروه حسابداری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران
3 دانشجوی دکتری گروه حسابداری، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران
10.22034/iaar.2026.251782
چکیده
این مطالعه به بررسی اثر نقدشوندگی سهام بر ویژگی قرارداد حسابرس و صاحبکار با توجه به نقش تعدیلگر کیفیت حسابرسی مبتنی بر ورودی در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می‌پردازد. نقدشوندگی سهام به عنوان یکی از عوامل مؤثر بر تصمیمات سرمایه‌گذاران و هزینه‌های تأمین مالی شناخته می‌شود و می‌تواند بر تقاضا و قیمت خدمات حسابرسی تأثیر بگذارد. در این مطالعه، نقدشوندگی سهام به عنوان متغیر مستقل و ویژگی قرارداد حسابرس و صاحبکار با بدیل حق الزحمه حسابرسی به عنوان متغیر وابسته در نظر گرفته شده است. همچنین، نقش تعدیلگر کیفیت حسابرسی مبتنی بر ورودی در این رابطه بررسی شده است. این پژوهش با استفاده از داده‌های 164 شرکت نمونه پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در دوره زمانی 10 ساله از سالهای 1393 لغایت 1402 مورد بررسی قرار گرفته است. برای گردآوری داده‌ها و اطلاعات از روش کتابخانه‌ای استفاده شد همچنین برای اندازه‌گیری متغیر کیفیت حسابرسی مبتنی بر ورودی از دو بدیل اندازه موسسه حسابرس و تخصص حسابرس استفاده شده است. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که نقدشوندگی سهام با حق‌الزحمه حسابرسی رابطه مثبت و معناداری در سطح ۵٪ دارد، به‌طوری‌که شرکت‌های با نقدشوندگی بالاتر به دلیل وضعیت مالی بهتر، معمولاً هزینه حسابرسی بیشتری می‌پردازند. اندازه و تخصص موسسه حسابرسی رابطه مثبت و معنادار بین نقدشوندگی سهام و حق‌الزحمه حسابرس را تعدیل کرده و به افزایش حق‌الزحمه حسابرسی منجر می‌شوند. یافته‌ها می‌توانند راهنمایی برای شرکت‌ها و حسابرسان در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با کیفیت حسابرسی باشد.
کلیدواژه‌ها

1.       بختیاری، مسعود. (1403). «تأثیر نقدشوندگی سهام بر عرضه و تقاضای اعتبار تجاری». بررسی‌های بازرگانی، 22(126)، 3254.
2.       خانی، ذبیح‌اله، رجب‌دری، حسین، صدری، ندا. (1399). «رابطه کیفیت حسابرسی (اندازه مؤسسه حسابرسی، تخصص حسابرس در صنعت و دوره تصدی حسابرس) و حق‌الزحمه غیرعادی حسابرس با اظهارنظر حسابرس نسبت به تداوم فعالیت». دانش حسابرسی، 20(79)، 241258.
3.       دیلمی، صفیه، صفری گرایلی، مهدی. (1395). «بررسی رابطه کیفیت حاکمیت شرکتی و نوسان بازده سهام». پژوهش‌های تجربی حسابداری، 6(21)، 115136.
4.       رشیدی، محسن. (1400). «بررسی رقابت بازار، چسبندگی حق‌الزحمه حسابرسی و کیفیت حسابرسی». دانش حسابداری مالی، 8(2)، پیاپی 29، 173193.
5.       ستایش، محمدحسین، کاظم‌نژاد، مصطفی، ذوالفقاری، مهدی. (1390). «بررسی تأثیر کیفیت افشا بر نقدشوندگی سهام و هزینه سرمایه شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران». نشریه پژوهش‌های حسابداری مالی، 3(3)، 5574.
6.       صادقی، حامد، دریائی، عباسعلی. (1400). «اثر سوگیری رفتاری سرمایه‌گذاران بر بازده عرضه اولیه عمومی: نقش تعدیلگر کیفیت حسابرسی و رشد شرکت». چشم‌انداز مدیریت مالی، 11(35)، 3965.
7.       صالحی، الله‌کرم. (1400). «تأثیر قدرت حاکمیت شرکتی بر نقدشوندگی بازار سهام: با تأکید بر معیارهای آمیهود، حجم معامله و شکاف قیمتی». فصلنامه دانش سرمایه‌گذاری، 10(37)، 3755.
8.       عبداللهی، فاطمه. (1401). «ارتباط بین نقدشوندگی سهام و کارایی سرمایه‌گذاری نیروی کار با تأکید بر نقش تعدیلگری کیفیت حاکمیت شرکتی». کنفرانس ملی مدیریت، اقتصاد و علوم اسلامی.
9.       مقدم، عبدالکریم، حبیبی، فرزاد. (1403). «تأثیر دوره تصدی حسابرس، اندازه مؤسسه حسابرسی و کیفیت سود بر هم‌زمانی قیمت سهام». تحقیقات حسابداری و حسابرسی، 16(61)، 2544.
10.    ملکیان، اسفندیار، احمدپور، احمد، طالب‌تبار آهنگر، میثم. (1399). «بررسی رابطه برخی از سازوکارهای حاکمیت شرکتی، حق‌الزحمه حسابرسی و میزان مالکیت شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران». پژوهش‌های حسابداری مالی، 4(4)، پیاپی 14، 3749.
11.    منصوری سرنجیانه، میکائیل، تنانی، محسن. (1392). «بررسی عکس‌العمل بازار سهام نسبت به حق‌الزحمه‌های غیرعادی حسابرسی». نشریه پژوهش‌های حسابداری مالی، 5(4)، 105120.
12.    ودیعی، محمدحسین، کاردان، بهزاد، هوشمند زعفرانیه، رحمت‌اله. (1397). «اثر کیفیت حسابرسی بر میزان خطای سود پیش‌بینی‌شده واحدهای تجاری: معیار رتبه‌بندی حسابرس». پژوهش‌های تجربی حسابداری، 8(2)، 135152.
13.    Amihud, Y., Levi, S. (2023). “The Effect of Stock Liquidity on the Firm’s Investment and Production.” The Review of Financial Studies, 36(3), 1094–1147.
14.    Campbell, J. L., Duchac, J. E., Shi, W., Stice, D. (2023). “The Association Between Stock Liquidity and Audit Pricing.” Auditing: A Journal of Practice & Theory, 42(2), 53–74.
15.    Chen, H., Francis, B. B., Hasan, T., Wu, Q. (2022). “Does Corporate Culture Impact Audit Pricing? Evidence from Textual Analysis.” Journal of Business Finance & Accounting, 49(5–6), 778–806.
16.    Ciptani, M. K., Reyes, M., Azizah, R. S. (2024). “Balancing Audit Quality to Auditees’ Cash Reserves: A Phenomenon in Indonesia.” International Journal of Research and Innovation in Social Science, 8(4), 824–835.
17.    DeAngelo, L. E. (1981). “Auditor Size and Audit Quality.” Journal of Accounting and Economics, 3(3), 183–199.
18.    DeFond, M., Zhang, J. (2014). “A Review of Archival Auditing Research.” Journal of Accounting and Economics, 58(2–3), 275–326.
19.    Deltas, G., Doogar, R. (2003). “Product and Cost Differentiation by Large Audit Firms.” 2005 ASSA Conference—Expanding the Frontiers of Economics: Oligopoly Markets and Antitrust، Philadelphia، 77(2)، 289–319.
20.    Ee, M. S., Hasan, I., Huang, H. (2022). “Stock Liquidity and Corporate Labor Investment.” Journal of Corporate Finance, 72, Article 102142.
21.    Hendijani Zadeh, M. (2023). “Audit Quality and Liquidity Policy.” International Journal of Managerial Finance, 19(4), 950–974.
22.    Jayaraman, S., Milbourn, T. T. (2012). “The Role of Stock Liquidity in Executive Compensation.” The Accounting Review, 87(2), 537–563.
23.    Klein, A. (2002). “Audit Committee, Board of Director Characteristics, and Earnings Management.” Journal of Accounting and Economics, 33(3), 375–400.
24.    Lee, S. M., Park, J. C., Song, H. (2024). “The Capital Market Consequence of Sustained Abnormal Audit Fees: Evidence from Stock Price Crash Risk.” The British Accounting Review, Article 101387.
25.    Said, R., Arsada, S., Ahmad, R. (2016). “The Influence of Boards of Directors, Ownership Structures and Women on Boards on the Extent of Corporate Social Responsibility Reporting in Malaysian Public Listed Companies.” Women and Sustainability in Business: A Global Perspective، 203.
26.    Saleeb Agaiby Bakhiet, B. (2024). “Does Audit Quality Moderate the Relationship Between Financial Statements Readability and Stock Price Crash Risk?” Journal of Financial Reporting and Accounting.
27.     Thuneibat, N., AlHalaseh, R. H. (2023). “Auditing Quality Between Share Price and Liquidity Regarding Investors’ Decision.” Journal of Governance and Regulation, 12(1).